Ἅγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης – Οἱ κίνδυνοι τῆς τυποποίησης τῆς νοερᾶς προσευχῆς

 

 Οἱ κίνδυνοι τῆς τυποποίησης τῆς νοερᾶς προσευχῆς Ὁ Γέροντας εἶπε ὅτι κάποιος μοναχὸς «ἔπαθε» ἀπὸ τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» καὶ τώρα θέλει νὰ φύγει ἀπὸ τὸ μοναστήρι. 

 Σημείωση:
Ὁ Γέροντας πολλὲς φορὲς ἔλεγε ὅτι ἡ νοερὰ προσευχή, τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» δὲν διδάσκεται σωστὰ ἀπὸ μερικούς. Διότι ρίχνουν τὸ βάρος στὴν ἐπανάληψη καὶ στὴν ποσότητα καὶ ὄχι στὸ πνεῦμα τῆς ταπεινώσεως καὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι πειράζονται ἀπὸ τὸ κακὸ πνεῦμα καὶ παθαίνουν. 
Μὲ τὸν τρόπο ποὺ ἐνεργοῦν, δηλαδὴ μὲ τὴν γρήγορη ἐπανάληψη καὶ τὴν ἀρίθμηση τῆς ποσότητος τῶν ἐπαναλήψεων, μηχανοποιοῦν τὴν προσευχὴ καὶ ἀπὸ προσωπικὴ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Θεὸ τὴν κάνουν ἀνθρώπινο κατόρθωμα. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι τελικὰ δὲν ζητοῦν τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὴν ἐπίτευξη ἑνὸς δικοῦ τους κατορθώματος. Αὐτὸ ἐνέχει μέσα του ἕναν ἀνθρωποκεντρισμό, μία ἀδιαφορία γιὰ τὸν Θεὸ καὶ μία βαρύτητα στὸ ἀνθρώπινο ἔργο, δηλαδὴ κάτι ἀντίθετο μὲ τὰ λόγια τοῦ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με».  Continue reading

Γλυκαίνεσαι ὅταν λέγεις τήν εὐχή

 Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης

Η νοερά προσευχή είναι να βιάσεις τον εαυτό σου να λέγεις συνεχώς την ευχή με το στόμα αδιαλείπτως. Εις την αρχή γρήγορα, να μην προφθάνει ο νους να σχηματίζει λογισμό μετεωρισμού.
Να προσέχεις μόνον στα λόγια:  Continue reading

«Ἡ αἰσθητή παρουσία τῆς ἐνοικούσης χάριτος ἀντανακλᾶ καί στά τέκνα τοῦ Γέροντα»

Παπαχαράλαμπος Διονυσιάτης

Ὁ Γέροντας προκειμένου νά κεντρίση τό θεῖο ζῆλο, ἐξωτερίκευε στά τέκνα του ὁρισμένες πνευματικές ἐμπειρίες. Ὡστόσο σ᾿ ἐμᾶς τούς ἀμύητους κάποτε περισσότερον αὐξάνονταν οἱ ἀπορίες μας. Αὐτό ὁ ἀείμνηστος τό διέβλεπε καί προσπαθοῦσε, μαζί μέ τόν λόγο, νά μεταδώση ἔστω μέρος ἀπό τόν ἐσωτερικόν του πλοῦτον.

Ἕνας ἀρχάριος πού συνεχόταν ἀπό λογισμούς ἀπορίας, ἴσως δέ καί ἀμφιβολίας, καθόταν μιά βραδυά στό στασίδι τῆς ἐκκλησίας καί ἔλεγε προφορικά τήν εὐχήν. «Γιά μιά στιγμήν, διηγεῖται ὁ ἴδιος, αἰσθάνθηκα, ὅτι μέσα ἡ καρδιά μου ζεστάθηκε σάν θερμάστρα. Γλυκάθηκε τόσο πολύ ὥστε ἑνώθηκε μέ τήν καρδίαν. Τό τί αἰσθάνθηκα μέσα μου, δέν μπορῶ νά ἐξηγήσω. Τό μόνο πού μπορῶ νά πῶ, αἰσθάνθηκα γιά λίγο τόν παράδεισο μέσα στήν καρδιά μου. Αὐτό κράτησε δυό-τρία λεπτά. Μόλις ξανά ἐπανῆλθα στήν φυσική μου κατάστασι, στρέφω δίπλα τό βλέμμα· τί νά δῶ! Ὁ Γέροντας στό διπλανό στασίδι μέ τό τρακοσάρι στό χέρι. Continue reading

«Ἡ προσευχή μέ τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ»

Πρωτ. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

Οἱ Πατέρες, πού μετῆλθαν στήν πρᾶξι τῆς ζωῆς τους τούς πνευματικούς τρόπους τῆς νήψεως, ὠνομάσθησανν ΝΗΠΤΙΚΟΙ καί ὅλοι τους ὤργωσαν μέ τό ἄροτρο τῆς συνεχοῦς μετανοίας «τάς ἀγόνους ἐρήμους» τῆς καρδιᾶς. Τίς πότισαν δέ καί τίς καθάρισαν ἀπό τά πάθη «ταῖς τῶν δακρύων των ροαῖς». Καί μέ τήν ἀδιάλειπτη Νοερά καρδιακή προσευχή, τήν προσοχή καί νῆψι, μεγάλωσαν τό δένδρο τῆς ἀγάπης στίς καρδιές τους, τό πλήρωμα δηλαδή τῆς Χάριτος. Αὐτοῦ τοῦ ἀναιμάκτου μαρτυρίου- ἀγῶνος καρποί εἶναι, ὅπως τό ἔχουμε ἐπισημάνει:

  • ἡ κάθαρσις,
  • ὁ φωτισμός,
  • ἡ ἀπάθεια,
  • ὁ ἁγιασμός, ἡ θέωσις!

Λέγει λοιπόν ὁ Ἀββᾶς Φιλήμων ὅτι ἄνευ τῆς τελείας ἡσυχίας καί τοῦ πνεύματος τῆς ἀμεριμνησίας εἶναι ἀδύνατον νά εὐαρεστήση κανείς, ὅπως πρέπει, τόν Θεόν. Continue reading

«Ἡ προσευχή μέ τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ»

Πρωτ. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

Ἀλλά καί ὁ πιστός ἀγωνιζόμενος χριστιανός, πού βιώνει ἀπλανῶς τήν ἐνέργεια τῆς Νοερᾶς καρδιακῆς προσευχῆς, τήν ἀπόλυτη προσοχή καί τήν νῆψι, καθίσταται ὅλος Φῶς! Ἐλλάμπεται ὑπό τοῦ ἁγίου Πνεύματος! Εἰσέρχεται στόν Γνόφον τοῦ Θεοῦ! Γίνεται μέτοχος τοῦ θαβωρείου Φωτός! Ἵσταται μετά παρρησίας στήν εἴσοδο τοῦ οὐρανίου θυσιαστηρίου τοῦ Πατρός τῶν φώτων καί δύναται ἐπί τοῦ ἀσφαλοῦς νά δυσωπήση Αὐτόν ὑπέρ μυριάδων ἀνθρώπων!

Γιά παράδειγμα θά ἀναφέρουμε τούς τρεῖς Πατέρας, πού ἀναφέρονται στήν “Βίβλο Βαρσανουφίου καί Ἰωάννου” τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου.

Στήν εἰσαγωγή τοῦ βιβλίου γίνεται λόγος γιά τρεῖς καταπληκτικούς ἁγίους, πού ἦσαν καί οἱ τρεῖς τους ἄνδρες ὅσιοι, θεοφόροι καί τέλειοι, μέ πλήρη ψυχοσωματική καθαρότητα, μέ διάκρισι καί θεοφορία, θεόπτες καί θαυματουργοί, καί μέ τοιούτους πνευματικούς ἀσκητικούς ἀγῶνας, ὥστε πρό πολλοῦ εἶχαν ὑπερβῆ τά συνήθη μέτρα ἀγιότητος. Continue reading

«Ἡ προσευχή μέ τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ»

Πρωτ. Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου

«Ὅσοι, λέγει ὁ ἅγιος Νικηφόρος ὁ Μονάζων, θέλετε νά πάρετε, ἀπό ἀγάπη καί μόνο πρός τόν γλυκύτατο Ἰησοῦ, τήν θεϊκή Του φωτοφάνεια, ὅσοι θέλετε νά ὑποδεχθῆτε μέσα στήν καρδιά σας τήν ἀπό τόν οὐρανό κατερχόμενη ἄκτιστη φωτιά, πού θά σᾶς ἀνάψη στήν καρδιά σας τόν θεϊκό ἔρωτα, ὅσοι τόν θησαυρό τῆς θείας Χάριτος, πού εἶναι κρυμμένος στό χωράφι τῆς ψυχῆς σας ψάχνετε νά βρεῖτε, ὅσοι ἐπιθυμεῖτε νά γνωρίσετε καί νά ἀποκτήσετε τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ, πού εἶναι μέσα σας, ἐλᾶτε νά σᾶς δώσω ἕναν οὐράνιο τρόπο, μιά ἀγγελική μέθοδο, πού λέγεται ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ καί ἡ ὁποία θά σᾶς βάλη μέ ἀσφάλεια στό λιμάνι τῆς ἀπαθείας. Ἐκεῖ θά λάβετε «ἅ ὀφθαλμός οὐκ εἶδε καί οὖς οὐκ ἤκουσε». Continue reading

Ἡ ὠφέλεια τῆς νοερᾶς προσευχῆς

Η ωφέλεια της νοεράς προσευχής

«Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με τον αμαρτωλόν»

Επέρασαν χρόνια πολλά και από την απροσεξία του νοός μου η ψυχή μου εγέμισε από αμαρτωλές συγκαταθέσεις πονηρών λογισμών, από φαντασίες, προλήψεις και πολλές άλλες επιθυμίες. Ο νους που είναι το φως της ψυχής εσκοτίσθη και η εικόνα της ψυχής μου εμολύνθη «ει ουν τοι φως το εν σοι σκότος εστί, το σκότος πόσον;» (Ματθ. στ’ 23).

Η άβυσσος της ψυχής τώρα δεν ελέγχεται εύκολα. Οι αναθυμιάσεις και η δυσωδία που εξέρχεται εξ’ αυτής προκαλούν θλίψιν, ακηδίαν και πνευματικήν αναιμία.

«Εκ γάρ της καρδίας εξέρχονται διαλογισμοί πονηροί, φόνοι, μοιχείαι, πορνείαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι. Ταυτά έστι τα κοινούντα (=μολύνοντα) το άνθρωπον» (Ματθ. ιε’ 19).

Δια της ευχής όμως αρχίζει η αντίστροφος μέτρησις. Ο ιός της κακίας αποδιώκεται, οι συγκαταθέσεις περιορίζονται και το φως του νοός χαροποιεί τη ψυχή και ελέγχονται όλες οι κινήσεις αυτής.
Continue reading

«Ὅταν λέμε τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ ἔρχεται στήν καρδιά μας ἡ εὐχή, ἐνῶ ἐκπέμπονται νοητά φωτιστικές ἀκτίνες πού φωτίζουν τήν ψυχή»

Κάποιου Ανωνύμου και Απελπισμένου Αγιορείτου

Λόγος Πρώτος περί νοεράς και καρδιακής προσευχής και περί του πώς αυτή εξολοθρεύει κατά κράτος τους δαίμονες και τους φλογίζει αμέσως.

Ευλόγησον πάτερ

Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός λέγει εις το θείο και ιερό Του Ευαγγέλιον: «ο πιστεύων εις εμέ, ποταμοί εκ της κοιλίας αυτού ρεύσουσι ύδατος ζώντος». Όποιος θέλει λοιπόν να αναβρύζει απ΄την καρδιά του σαν από καμιά πηγή τούτο το ζων ύδωρ του Αγίου Πνεύματος ας αγωνιστεί να αποκτήσει στην καρδιά του τη νοερά και καρδιακή ευχή δηλ. το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με» την οποία ευχή να τη λέει σε κάθε αναπνοή μία φορά.

Αλλά εκείνος που θέλει να αποκτήσει αυτή την ευχή παντοτινά στην καρδιά του πρώτα μεν ας ακούσει την ετοιμασία που πρέπει να ετοιμαστεί έπειτα ας ακούσει και τον τρόπο κατά τον οποίο πρέπει να τη λέγει.

Επειδή ο ουράνιος βασιλεύς ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ως καθαρός που είναι και πέρα από κάθε καθαρότητα δεν μπαίνει απλά και τυχαία σε ασύνετη και ακάθαρτη και βρωμισμένη καρδιά, διότι λέει «εις ασυνέτου καρδία ο Θεός ουκ εισελεύσεται, ει δε και εισελεύσεται ταχέως εξελεύσεται» δηλ. «σε καρδιά ασύνετου ανθρώπου ο Θεός δεν έρχεται και αν έρθει γρήγορα εξέρχεται». Continue reading

Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ – Ἡ ἄσκηση τῆς προσευχῆς τοῦ Ἰησοῦ

Εις το παρόν κεφάλαιον θα αποπειραθώ να εκθέσω κατά το δυνατόν συντομώτερον τας πλέον ουσιώδεις απόψεις περί της προσευχής του Ιησού, της μεγάλης αυτής ασκήσεως της καρδίας, ως και την πλέον υγιαίνουσαν περί της ασκήσεως ταύτης διαδασκαλίαν την οποία συνήντησα εν Αγίω Όρει.

 Επί πολλά έτη οι μοναχοί προφέρουν την προσευχήν αυτήν δια του στόματος, μη αναζητούντες τεχνητούς τρόπους ενώσεως του νου μετά της καρδίας. Η προσοχή αυτών συγκεντρούται εις την συμμόρφωσιν της καθ’ ημέραν ζωής αυτών προς τας εντολάς του Χριστού.
Η αιωνόβιος πείρα της ασκήσεως ταύτης έδειξεν ότι ο νους ενούται ετά της καρδίας δια της ενεργείας του Θεού, όταν ο μοναχός διέλθη την σταθεράν πείραν της υπακοής και της εγκρατείας, όταν ο νους αυτού, η καρδία και αυτό το σώμα του «παλαιού ανθρώπου» ελευθερωθούν επαρκώς εκ της εξουσίας της αμαρτίας. Εν τούτοις και κατά το παρελθόν και κατά τον παρόντα καιρόν οι Πατέρες ενίοτε επιτρέπουν να προσφεύγωμεν εις την τεχνητήν μέθοδον εισαγωγής του νου εις την καρδίαν. Continue reading

Τόν ἄνθρωπο τόν ἐξοπλισμένο μέ τήν ἐσωτερική ἐργασία στήν προσευχή τοῦ Ἰησοῦ τόν ἐνισχύει ὁ Θεός, οἱ ἄγγελοι τοῦ προσφέρουν βοήθεια καί οἱ ἄνθρωποι τόν δοξάζουν.

ΜΥΣΤΙΚΗ   ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

 «Για τη μυστική διδασκαλία ομιλεί ο Αββάς Ησαϊας ο αναχωρητής. «Ὁ φρόνιμος πλούσιος ασφαλίζει τους θησαυρούς αυτού εντός της οικίας του».  Θησαυρός εκτεθειμένος (αφύλαχτος)  κινδυνεύει από την αρπαγή των κλεπτών και των ισχυρών της γης. Έτσι και ο μοναχός, ο ταπεινόφρων και αγαθοεργός κρύβει τις αγαθοεργίες του. Μέμφεται τον εαυτό του κάθε στιγμή και ώρα και ασκείται στη μυστική μελέτη σύμφωνα με τον ψαλμό της Αγίας Γραφής: » Εθερμάνθη η καρδιά μου εντός μου και εν τη μελέτη μου εκκαυθήσεται πυρ». (Θερμάνθηκε η καρδιά μου μέσα μου και κατά τη μελέτη μου ανάβει φωτιά).

Continue reading