Ὀργή καί μνησικακία

 

«ΟΡΓΗ ΚΑΙ ΜΝΗΣΙΚΑΚΙΑ»

Ἀπό τό βιβλίο «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ»

Ἁγίου Δημητρίου τοῦ Ροστώφ

  Σαφής, ἀλλά καί φοβερή, εἶναι ἡ προειδοποίησις τοῦ Κυρίου: «Πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει» (Ματθ. 5. 22). Μήν ὀργίζεσαι ἐναντίον κανενός ἀνθρώπου, ἔστω κι ἄν πραγματικά ἔχεις ἀπ᾿ αὐτόν ἀδικηθεῖ. «Ὀργή γάρ ἀνδρός δικαιοσύνην Θεοῦ οὐ κατεργάζεται» (Ἰακ. 1.20). Γι᾿ αὐτό «ὁ ἥλιος μή ἐπιδυέτω ἐπί τῷ παροργισμῷ ὑμῶν… πᾶσα πικρία καί θυμός καί ὀργή καί κραυγή καί βλασφημία ἀρθήτω ἀφ᾿ ὑμῶν σύν πάσῃ κακίᾳ. Γίνεσθε δέ εἰς ἀλλήλους χρηστοί, εὔσπλαγχνοι, χαριζόμενοι ἑαυτοῖς καθώς καί ὁ Θεός ἐν Χριστῷ ἐχαρίσατο ὑμῖν» (Ἐφ. 4. 26, 31-32).

Μήν ὀργίζεσαι ποτέ ἐναντίον κανενός καί γιά καμμιά αἰτία, ἐκτός κι ἄν κάποιος θελήσει νά σέ χωρίσει ἀπό τόν Θεό καί τήν ἀγάπη Του. Ποιός ὅμως ἔχει τή δύναμι νά τό κατορθώσει αὐτό, ἄν δέν τό θέλεις ἐσύ ὁ ἴδιος; «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπό τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;… Οὔτε θάνατος, οὔτε ζωή, οὔτε ἄγγελοι, οὔτε ἀρχαί, οὔτε δυνάμεις, οὔτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλλοντα, οὔτε ὕψωμα, οὔτε βάθος, οὔτε τις κτίσις ἑτέρα δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπό τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν» (Ρωμ. 8. 35, 38-39). Συνέχεια

«Ἡ μνησικακία εἶναι ὀλέθρια, καί ὄχι μόνο καταστρέφει κάθε πνευματική ἐργασία, ἀλλά ἀπομακρύνει καί τή συμπάθεια τοῦ Θεοῦ. Πῶς πρέπει νά τήν καταπολεμοῦμε»

 

  ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΒ΄ (42)

 Ἀπό τό Γεροντικό

 Ὁ ἀββάς Μακάριος εἶπε: «Ἄν θυμόμαστε τά κακά πού μᾶς κάνουν οἱ ἄνθρωποι, διώχνουμε ἀπό τόν ἑαυτό μας τή δύναμη τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ. Ἄν ὅμως δέν θυμόμαστε τά κακά πού παθαίνουμε, θά εἴμαστε ἄτρωτοι ἀπό τούς δαίμονες».

Κάποιος γέροντας εἶπε: «Ἐκεῖνος πού κλέβει ἤ λέει ψέματα ἤ κάνει κάποια ἄλλη ἁμαρτία, συχνά, μόλις διαπράξει τήν ἁμαρτία, ἀναστενάζει καί κατηγορεῖ τόν ἑαυτό του καί ἔρχεται σέ μετάνοια. Ὅποιος ὅμως ἔχει μνησικακία στήν ψυχή, εἴτε τρώει εἴτε κοιμᾶται εἴτε περπατᾶ, κατατρώγεται ἀπό αὐτήν σάν ἀπό δηλητήριο καί ἔχει τήν ἁμαρτία πάντοτε ἀχώριστη· ἡ προσευχή του γίνεται γι᾿ αὐτόν κατάρα, καί ὅλος ὁ κόπος του δέν γίνεται δεκτός, ἀκόμη καί ἄν χύσει τό αἷμα του γιά τόν Χριστό».

Ἕνας ἀδελφός πού βλάφτηκε ἀπό κάποιον πῆγε σέ ἕναν γέροντα στά Κελλία καί τοῦ εἶπε: «Πάτερ, κάποιος ἀδελφός μέ ἔβλαψε, καί ὁ δαίμονας μέ πιέζει νά τόν ἐκδικηθῶ». Ὁ γέροντας τοῦ ἀποκρίθηκε: «Ἄκουσέ με, παιδί μου· πήγαινε στό κελλί σου καί ἡσύχασε, παρακαλώντας θερμά τόν Θεό γιά τόν ἀδελφό πού σέ ἀδίκησε, καί σύντομα θά ἀπαλλαγεῖς ἀπό τό πάθος».

Ὁ ἀδελφός ἔκανε ὅπως τόν συμβούλεψε ὁ γέροντας, καί μέσα σέ μιά ἑβδομάδα ὁ Θεός ἐξαφάνισε τήν ὀργή του, γιά τή βία πού ἄσκησε στόν ἑαυτό του καί τήν ὑπακοή πού ἔκανε στόν γέροντα. Συνέχεια

Ἀββᾶ Δωροθέου Η‘ Διδασκαλία ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΝΗΣΙΚΑΚΙΑ

 

 

Η΄Διδασκαλία

 

 ΓΙΑ ΤΗ ΜΝΗΣΙΚΑΚΙΑ

 

 ἈββᾶΔωροθέουἔργαἀσκητικά

Ἕνας ἀπό τούς Πατέρες, ὁ Εὐάγριος, εἶπε ὅτι οἱ μοναχοί δέν πρέπει νά ὀργίζονται ἤ νά στενοχωροῦν κανέναν. Καί πάλι εἶπε: Ἄν κάποιος χαλιναγωγήσει τό θυμό, χαλιναγωγεῖ τούς δαίμονες. Ἄν ὅμως ἔχει νικηθεῖ ἀπ’ αὐτό τό πάθος, εἶναι τελείως ξένος ἀπό τή μοναχική ζωή[1] καί ἄλλα σχετικά.Τί λοιπόν πρέπει νά ποῦμε ἐμεῖς γιά τόν ἑαυτό μας, πού δέν σταματᾶμε μόνο στό θυμό καί στήν ὀργή, ἀλλά πολλές φορές φτάνουμε καί μέχρι τή μνησικακία; Τί ἄλλο, παρά τό νά πενθήσουμε γι’ αὐτή τήν ἐλεεινή καί ἀπάνθρωπη κατάστασή μας. Ἄς κρατήσουμε λοιπόν ἄγρυπνα τά μάτια τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος, ἀδελφοί μου, καί ἄς βοηθήσουμε¸‘μετά Θεόν’ τούς ἑαυτούς μας, γιά νά γλυτώσουμε ἀπό τήν πίκρα αὐτοῦ τοῦ καταστρεπτικοῦ πάθους.Γιατί συμβαίνει πολλές φορές νά βάζει κανείς μετάνοια στόν ἀδελφό του -ὅταν φυσικά ψυχρανθοῦν ἤ στενοχωρηθοῦν μεταξύ τους- καί νά παραμένει καί μετά τή μετάνοια λυπημένος καί ἔχοντας λογισμούς ἐναντίον του. Δέν πρέπει αὐτός πού πολεμιέται ἀπό τούς λογισμούς ν’ ἀδιαφορήσει γιά τό θέμα, ἀλλά ἀμέσως νά τούς σταματήσει. Γιατί αὐτό εἶναι μνησικακία. Καί εἶναι ἀνάγκη νά προσέξει μέ ἄγρυπνη φροντίδα, νά μετανοήσει, ν’ ἀγωνιστεῖ, ὅπως εἶπα, γιά νά μήν μείνει πολύ καιρό μ’ αὐτούς τούς λογισμούς καί κινδυνεύσει. Γιατί μέ τό νά βάλει μετάνοια, ἁπλῶς συμμορφώνεται σέ μιά πρακτική ἐντολή καί προσωρινά ἀντιμετωπίζει τό θέμα τῆς ὀργῆς, ἀλλά δέν κάνει κανέναν ἀγώνα ἐναντίον τῆς μνησικακίας. Γι’ αὐτό καί παραμένει ἔχοντας τή λύπη ἐναντίον τοῦ ἀδελφοῦ του. Γιατί εἶναι ἄλλο πράγμα ἡ μνησικακία, ἄλλο ἡ ὀργή, ἄλλο ὁ θυμός καί ἄλλο ἡ ταραχή[2]. Συνέχεια

Νά μή μνησικακεῖτε (Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος)

ΝΑ ΜΗ ΜΝΗΣΙΚΑΚΕΙΤΕ

“Ἄς μή δεχόμαστε ποτέ νά μνησικακοῦμε σ’ ἐκείνους πού μᾶς λύπησαν ἤ κάπως διαφορετικά μᾶς ἀδίκησαν, οὔτε νά συμπεριφερόμαστε ἐχθρικά πρός αὐτούς, ἀλλά κατανοώντας πόσης εὐεργεσίας πρόξενο γίνεται αὐτό ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου καί πρίν ἀπ’ ὅλα ὅτι ἡ συμφιλίωση πρός αὐτούς πού μᾶς λύπησαν γίνεται ἐξαγορά τῶν δικῶν μας ἁμαρτιῶν, ἄς σπεύδουμε καί ἄς βιαζόμαστε νά τό ἐφαρμόζουμε, καί σκεπτόμενοι τό κέρδος ἀπ’ αὐτό, ἄς ἐπιδείξουμε πρός αὐτούς πού μᾶς ἀδίκησαν τόση μεγάλη φροντίδα, σάν πρός ἀληθινούς εὐεργέτες. Γιατί, ἄν εἴμαστε νηφάλιοι, δέ θά μπορέσουν νά μᾶς ὠφελήσουν τόσο πολύ ἐκεῖνοι πού μᾶς φέρονται εὐγενικά καί προσπαθοῦν μέ κάθε τρόπο νά δείχνουν τή φροντίδα τους γιά μᾶς, ὅσο ἡ φροντίδα γι’ αὐτούς μᾶς καθιστᾶ ἄξιους τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καί ἐλαφρύνει συγχρόνως καί τό φορτίο τῶν ἁμαρτημάτων μας. Συνέχεια

Ἡ συμφιλίωση πρός αὐτούς πού μᾶς λύπησαν γίνεται ἐξαγορά τῶν δικῶν μας ἁμαρτιῶν

 

«Ας μη δεχόμαστε ποτέ να μνησικακούμε σ’ εκείνους που μας λύπησαν η κάπως διαφορετικά μας αδίκησαν, ούτε να συμπεριφερόμαστε εχθρικά προς αυτούς, αλλά κατανοώντας πόσης ευεργεσίας πρόξενο γίνεται αυτό εκ μέρους του Κυρίου και πριν απ’ όλα ότι η συμφιλίωση προς αυτούς που μας λύπησαν γίνεται εξαγορά των δικών μας αμαρτιών, ας σπεύδουμε και ας βιαζόμαστε να το εφαρμόζουμε, και σκεπτόμενοι το κέρδος απ’ αυτό, ας επιδείξουμε προς αυτούς που μας αδίκησαν τόση μεγάλη φροντίδα, σαν προς αληθινούς ευεργέτες. Γιατί, αν είμαστε νηφάλιοι, δε θα μπορέσουν να μας ωφελήσουν τόσο πολύ εκείνοι που μας φέρονται ευγενικά και προσπαθούν με κάθε τρόπο να δείχνουν τη φροντίδα τους για μας, όσο η φροντίδα γι’ αυτούς μας καθιστά άξιους της αγάπης του Θεού και ελαφρύνει συγχρόνως και το φορτίο των αμαρτημάτων μας. Συνέχεια

Μήν ἐχθρεύεσαι κανέναν ἄνθρωπο – Ἀββᾶς Μωυσῆς

Μην εχθρεύεσαι κανέναν άνθρωπο· και να μην κρατήσεις έχθρα μέσα στην καρδιά σου ,αλλά μη μισήσεις και αυτόν που εχθρεύεται τον πλησίον. Αυτή είναι η ειρήνη. Να παρακινείς τον εαυτό σου σ ‘αυτά. Ο κόπος είναι προσωρινός, ενώ η ανάπαυση είναι αιώνια με τη χάρη του Θεού Λόγου. 
Αββάς Μωυσής
 

http://anastasiosk.blogspot.com

http://namarizathema.blogspot.gr

 

Τό στόμα σοῦ δόθηκε ὄχι γιά νά δαγκώνεις, ἀλλά γιά νά παρηγορεῖς μέ τά λόγια σου

Ξέχασε, λοιπόν, τις ξένες αμαρτίες, για να ξεχάσει και ο Κύριος τις δικές σου. Γιατί αν πεις, «Τιμώρησε τον εχθρό μου», έκλεισες το στόμα σου. Έχασε πια η γλώσσα σου το δικαίωμα να μιλάει στο Θεό.

Πρώτα-πρώτα επειδή εξαρχής Τον παρόργισες, κι υστέρα επειδή ζητάς πράγματα που είναι αντίθετα στον ίδιο το χαρακτήρα της προσευχής. Αφού, δηλαδή, προσέρχεσαι για να ζητήσεις συγχώρηση αμαρτημάτων, πώς μιλάς για τιμωρία; Το αντίθετο έπρεπε να κάνεις, να παρακαλάς για τους άλλους, ώστε στη συνέχεια να παρακαλέσεις με παρρησία και για τον εαυτό σου.

Αν προσευχηθείς για τους συνανθρώπους σου, τα πέτυχες όλα, έστω κι αν δεν πεις το παραμικρό για τις δικές σου αμαρτίες. Δεν υπάρχει τίποτα πιο ζοφερό από μια ψυχή που μνησικακεί και μισεί. Συνέχεια

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου:Περί μνησικακίας

 »Κλίμαξ»
ΛΟΓΟΣ ΕΝΑΤΟΣ
Περί μνησικακίας
1. Ομοιάζουν, οι μέν ευλογημένες και όσιες αρετές με την κλίμακα του Ιακώβ, οι δε ανόσιες κακίες με την αλυσίδα πού έπεσε από τα χέρια του κορυφαίου Αποστόλου Πέτρου (πρβλ. Πράξ. ιβ΄ 7) . Διότι οι μέν πρώτες, καθώς η μία οδηγεί στην άλλη, ανεβάζουν στον ουρανό εκείνον πού το επιθυμεί. Ενώ οι άλλες, οι κακίες, έχουν τη συνήθεια να γεννούν η μία την άλλη και να συσφίγγωνται μεταξύ τους. Διά τούτο και μόλις προηγουμένως ακούσαμε τον ασύνετο θυμό να ονομάζη ιδικό του τέκνο την μνησικακία. Τώρα λοιπόν πού το καλεί ο καιρός, ας ομιλήσωμε και γι΄αυτήν.
2. Μνησικακία σημαίνει κατάληξις του θυμού, φύλαξ των αμαρτημάτων, μίσος της δικαιοσύνης, απώλεια των αρετών, δηλητήριο της ψυχής, σαράκι του νου, εντροπή της προσευχής [1], εκκοπή της δεήσεως, αποξένωσις της αγάπης, καρφί εμπηγμένο στην ψυχή, αίσθησις δυσάρεστη πού αγαπάται μέσα στην γλυκύτητα της πικρίας της, συνεχής αμαρτία, ανύστακτη παρανομία, διαρκής κακία. Και τούτο το σκοτεινό και δύσμορφο πάθος, η μνησικακία δηλαδή, ανήκει στα πάθη πού γεννώνται από άλλα πάθη και όχι σε αυτά πού γεννούν. Γι΄αυτό δεν σκοπεύομε να ομιλήσωμε πολύ περί αυτής. Συνέχεια

«Μῖσος γιά τό Ἔθνος καί τά ἀφεντικά». Μιχαὴλ Μιχαηλίδη

«Μῖσος γιά τό Ἔθνος καί τά ἀφεντικά»

Μιχαὴλ Ε. Μιχαηλίδη, Θεολόγου

Σ᾽ ἕνα μόνο τετράγωνο κάποιας γειτονιᾶς, πρόσεξα πώς οἱ «γνωστοί ἄγνωστοι», μέ τό γνωστό ἔμβλημά τους, εἶχαν γράψει τέσσερις φορές τήν πιό πάνω ρηματική σοφία τους! Ἆραγε, γιά νά θαυμάσουμε τίς ἰδεολογικές τους κατευθύνσεις ἤ ν᾽ ἀποσπάσουν ὀπαδούς; Ἴσως ἀκόμα, νά ζητοῦν νά δηλώσουν τήν παρουσία τους: «Ἐδῶ εἴμαστε»!….

Δέ θά ῾θελα νά σχολιάσω τά διάφορα σημειολογικά, γλωσσικά καί ἐννοιολογικά λάθη, οὔτε τόν τρόπο μετάδοσης τῶν ἰδεῶν τους! Τή βαρύτητα τοῦ συνθήματος, τήν ἔχει ἡ πρώτη λέξη: «Μῖσος»! Καί αὐτή, ὡς θεολόγος, θά ῾θελα νά σχολιάσω, γιατί, ὅπου τό μῖσος, ἐκεῖ καί ἡ δυστυχία. Ὁ φθόνος καί τό μῖσος ἀνήκουν στά θανάσιμα ἁμαρτήματα, ὅπως τά ὀνομάζει ἡ Ἐκκλησία καί ἡ Δογματική.

Ὁ φθόνος εἶναι λύπη τοῦ ἔσω ἀνθρώπου, γιά κάποια ὑλικά ἤ πνευματικά ἀγαθά, πού ἔχει ὁ συνάνθρωπός μας. Γιαυτό καί ἡ ἐντολή τοῦ Θεοῦ ἔλεγε: «Οὐκ ἐπιθυμήσεις ὅσα τῷ πλησίον σου ἐστί». Ἀποτελεῖ, κατά κάποιο τρόπο, τό πρῶτο σκαλοπάτι τοῦ μεγάλου κακοῦ, πού εἶναι τό μῖσος. Συνέχεια