Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Ἀπό τίς παιδαγωγικές ἀρχές τοῦ Μεγάλου Βασιλείου

Ἀπό τίς παιδαγωγικές ἀρχές τοῦ Μεγάλου Βασιλείου 

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Φιλόλογος – Θεολόγος

Ὁ Μέγας Βασίλειος, ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα ἀναστήματα τῆς ἱστορίας, κάτοχος ὅλων σχεδόν τῶν ἐ­πιστημονικῶν γνώσεων τῆς ἐπο­χῆς του, ἀγωνιστής καί ἀνδρεῖος ὑπερασπιστής τῆς πίστης μας, ἄφησε φωτεινά τά ἴχνη τῆς διάβασής του, παρά τή σύντομη βιοτή του. Ἔξοχος κοινωνικός ἐργάτης καί ἀναμορφωτής ἀνήκει στούς κορυφαίους παιδαγωγούς τοῦ ἀρχαίου ἑλ­ληνικοῦ καί τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου. Τό σπουδαῖο παιδαγωγικό ἔρ­γο του τόν καθιστᾶ ἕναν ἀπό τούς σημαντικότερους φωστῆ­ρες ὅλων τῶν ἐπο­χῶν.

Κομβικό σημεῖο στή διδασκαλία του ἀποτελεῖ ἡ θέση τῆς χριστιανικῆς παιδείας, στήν ὁποία ἀποδίδει ἐξέχουσα σημασία. Ὡς κύριο ἄξονά της θεωροῦσε τήν καλλιέργεια τῆς ψυχῆς καί τήν ἠθική διαπαιδαγώγηση τῶν παιδιῶν: «Ἀγωγή τις ὠφέλιμος τῇ ψυ­χῇ, ἐπιπόνως πολ­λάκις τῶν ἀπὸ κακίας κηλίδων αὐτὴν ἐκ­καθαίρουσα», σημειώνει. Σκοπός της νά γίνουν οἱ μαθητές ἄξιοι «τῆς ἄνω πολιτείας», δηλαδή τῆς βασιλείας τῶν οὐρα­νῶν.
Γνωστή, ἐξάλλου, εἶναι ἡ πρα­γμα­τεία του μέ τίτλο «Πρὸς τοὺς νέ­ους, ὅπως ἂν ἐξ Ἑλληνικῶν ὠ­­φελοῖντο λόγων», στήν ὁποία ἀποτυπώνονται πολλές ἀπό τίς παιδαγωγικές του ἀντιλήψεις. Θέμα της ἀ­- ποτελεῖ ἡ σημαντικότητα καί ἡ ἀξία τῆς θύραθεν παιδείας, καθώς καί ἡ σχέση της μέ τή χριστιανική.

Ὁ ἐμ­φιλόσοφος ἱε­ράρχης μέ τό ἔργο του αὐτό γεφυροποιεῖ τήν ἀρχαιοελληνική παιδεία μέ τή χριστιανική ὑπό τό πρίσμα τοῦ εὐαγγελίου καί μέ σαφήνεια διατυπώνει τήν ὑπεροχή τῆς κατά Θεόν σοφίας ἔναντι τῆς κοσμι­κῆς γνώσεως. Πιστεύει ὅτι ὁ προπαρασκευαστικός ρόλος τῆς θύραθεν κλα­σι­κῆς παιδείας βοηθεῖ τούς νεαρούς χριστιανούς νά εἰσαχθοῦν στά «ἱερὰ καὶ ἀπόρρητα παιδεύματα», δηλαδή στή χριστιανική διδασκαλία. Γι’ αὐτό ἀποφαίνεται: «Οὐκ ἄχρηστον ψυχαῖς μαθήματα τὰ ἔξωθεν». Continue reading

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Καί νέα χείρων «ὕβρις»

Προβληματισμοί γιά τά νέα σχολικά Θρησκευτικά (Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Φιλόλογος – Θεολόγος)

 

Μέ τήν ἔναρξη τοῦ σχολικοῦ ἔτους βρεθήκαμε μάρτυρες μιᾶς ριζικῆς ἀλλα­γῆς στό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν στήν Πρωτοβάθμια καί Δευτεροβάθμια Ἐκπαίδευση. Μέχρι πρίν λίγο, τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν δίδασκε τήν ὀρθόδοξη πί­στη στούς μαθητές, οἱ ὁποῖοι στή συντριπτική τους πλειοψηφία στήν Ἑλλάδα εἶναι βαπτισμένοι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί. Παράλληλα, ὑπῆρχαν καί στοιχεῖα θρησκειολογίας, πού διδάσκονταν ἀπό τήν Στ´ Δημοτικοῦ μέχρι τήν Γ´ Λυκείου σέ ἰδιαίτερα κεφάλαια καί ὄχι ἀναμε­μιγμένα μέ τή διδασκαλία τῆς ὀρθόδοξης πίστης.

Γιά πρώτη φορά ἀπό τήν ἵδρυση τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ἀλλοιώνεται καί μετα­τρέ­πεται σέ μία περίεργη θρησκειολογία, στήν ὁποία ἀναμειγνύονται ἡ ὀρθόδοξη πίστη μέ διάφορα θρησκεύματα, δημι­ουρ­γώντας σύγχυση καί ἐνσπείροντας ἀμφιβολίες στούς ἄπειρους καί χωρίς κρίση μαθητές. Ὁ χῶρος μάλιστα πού διατίθεται στά νέα σχολικά ἐγχειρίδια γιά τή διδασκαλία τῆς ὀρθόδοξης πίστης δέν εἶναι πρωτεύων οὔτε κἄν ἐπαρκής. Τά ἄλλα θρησκεύματα παρουσιάζονται μονόπλευρα, ἐνῶ ἀποκρύπτονται ἐπιμελημένα διδασκαλίες τους πού ὠ­θοῦν στόν φανατισμό, τόν ρατσισμό καί τό μί­σος καί ἔρχονται σέ ἀντίθεση μέ τή δική μας παράδοση. Continue reading

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Τά Θρησκευτικά σέ νεοβουδιστικά πλοκάμια

Τά Θρησκευτικά σέ νεοβουδιστικά πλοκάμια

 Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Φιλόλογος – Θεολόγος

Βάσει τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος (ἄρ­θρα 16 καί 13) καί τῶν ἀποφάσεων 3356/1995 καί 2176/1998 τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἡ Πολιτεία ἔχει ὑποχρέ­ωση νά παρέχει θρησκευτική ἀγωγή στά Ἑλ­ληνόπουλα, σεβόμενη τήν ἀρχή τῆς ἐλευθερίας τῆς θρησκευτικῆς τους συνείδησης. Γιά τόν λόγο αὐτό τό Ὑ­πουργεῖο Παιδείας διορίζει, μετά ἀπό πρόταση τῶν τριῶν μουφτειῶν τῆς Θράκης, 300 «ἱεροδιδα­σκά­λους», γιά νά διδάξουν τό Κοράνιο στούς ἕλ­ληνες μουσουλμάνους μαθη­τές. Παρόμοιες εὐ­αι­σθησίες ἔχει ἐκδηλώσει πρός τούς ἕλληνες ἑβραίους καί ρωμαιο­καθολικούς μαθητές (πρβλ. ΦΕΚ 83/115-2016, τ. Α΄).

Δέν διαπιστώνεται, ὡστόσο, ἡ ἴδια πρό­θε­ση τῆς Πολιτείας γιά τούς ὀρθόδοξους ἕλλη­νες μαθητές, καθώς ἐπιχειρήθηκε ὄχι μόνον ἡ μετάλλαξη τοῦ μαθή­ματος τῶν Θρησκευτικῶν σέ θρησκειολογικό, ἀλλά ἐπιπλέον, ὅπως ἀ­ποδεί­χθηκε ἀπό συνέδρια καί μελέτες, τό νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν γιά τό μάθημα τῶν Θρη­­σκευ­τικῶν ἀποτελεῖ πιστή ἐφαρμογή καί ἀντιγραφή τοῦ προγράμματος «Παγκοσμίου Δικτύου Θρησκειῶν γιά Παιδιά» (GNRC) τῆς νεοβουδιστικῆς ὀργάνωσης Arigatou. Continue reading

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Χῶμα κι οὐρανό ἤ στάχτη καί μηδέν;

    Χῶμα κι οὐρανό ἤ στάχτη καί μηδέν;

     Εὐδοξία Αὐγουστίνου. Φιλόλογος – Θεολόγος 
 
   Μέ ὑπουργικές ὑπογραφές καί ἀπο­φάσεις δημοτικῶν συμβουλίων ἀνοίγει πλέον ὁ δρόμος γιά τήν ἀποτέφρωση τῶν νεκρῶν. Βεβαίως ὁ ἀνθρώπινος πολιτι­σμός ἀπό τά πανάρχαια χρόνια ἔχει στη­ριχθεῖ στήν ἱερότητα τῆς ταφῆς τους. 
  Οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοί μας εἶναι γνω­στό ὅτι πίστευαν στή μεταθανάτια ζωή. Γιά τόν λόγο αὐτό ὁ τρόπος θανάτου ἀλ­λά καί οἱ ἐπικήδειες τελετουργίες ἦταν πολύ σημαντικές. Ἡ ἀμέλεια τῶν νεκρῶν θεωροῦνταν βαρύ ἔγκλημα μέ ἐπιπτώσεις τόσο γιά τούς οἰκείους ὅσο καί γιά τόν νεκρό. Πεποίθησή τους ἦταν ὅτι ἡ ψυχή ἔβρισκε ἀνάπαυση στόν Ἅδη, μόνο ὅταν οἱ ζωντανοί ἔθαβαν τό νεκρό σῶμα. Ἑ­πο­μένως ἦταν ἀτιμωτικό νά μείνει ἄταφο τό σῶμα καί νά γίνει βορά ὀρνέων. Συνή­θως ἄταφοι ἔμεναν οἱ προδότες τῆς πα­τρίδας, οἱ λιποτάκτες, οἱ ἱερόσυλοι καί οἱ αὐτόχειρες. Continue reading

Ἡ ἀπάτη τῆς ἀστρολογίας (Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Φιλόλογος – Θεολόγος)

 Πραγματικά, ἀδυνατεῖ κανείς νά πι­στέ­ψει πῶς συμβαίνει στίς μέρες μας, πού ἡ τεχνολογία καί ἡ ἐπιστήμη ἔφθα­σαν στό ζενίθ τους, νά ρυθμίζει τή ζωή πολλῶν μία μοιρολατρία τοῦ παρελθόν­τος!

Ἀστρολογία, ὡροσκόπια, ἀπο­κρυ­φι­σμός, μαγεία παρουσιάζουν σήμερα πρω­το­φανῆ ἔξαρση. Ραδιοφωνικοί καί τηλεοπτι­κοί σταθμοί, εἰδικές τηλεφω­νι­κές ὑπη­ρε­σίες, περιοδικά κι ἐφημερίδες διαθέτουν ἀστρολόγο, ἐνῶ τό διαδίκτυο κατακλύζεται ἀπό σχετικές πληροφορίες. Κάποτε, μάλιστα, πληροφορούμαστε ὅτι καλλιτέχνες, ἀ­θ­λητές, ἀλλά καί μεγα­λώ­νυμοι πολιτικοί καί ἀρχηγοί κρατῶν, δέν κάνουν τίποτε ἄν προη­γουμένως δέν συμβουλευθοῦν τόν ἀστρο­λό­γο τους.

Πρόκειται, ἀσφαλῶς, γιά φαινόμενο ἀνησυχητικό, πού ὑπογραμμίζει τήν κρί­ση τοῦ πολιτισμοῦ μας, τήν κατάπτωση τοῦ σύγ­χρονου ἀνθρώπου καί τήν παλιν­δρό­μηση πρός τήν προχριστιανική ἀρ­χαιότητα. Continue reading

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Σύμφωνο συμβίωσης = ἐρωτοτροπία μέ τόν θάνατο

 

Σύμφωνο συμβίωσης = ἐρωτοτροπία μέ τόν θάνατο

Εὐδοξία Αὐγουστίνου. Φιλόλογος – Θεολόγος

Τί κρίμα! Μέσα στόν ἀνεμοστρόβιλο τῶν παγκόσμιων ἐξελίξεων κι ἐνῶ ὁ κόσμος χάνεται κάτω ἀπό τά πόδια μας, ἡ ἑλληνική Βουλή ψήφισε νόμο γιά τήν ἐ­πέ­κταση τοῦ συμφώνου συμβίωσης καί στά ὁμόφυλα ζευγάρια, κατοχυρώνοντας μάλιστα ὅλα τά δικαιώματα πού ἔχουν ὅσοι συν­άπτουν γάμο (κληρονομικά, φορολογι­κά, δημοσιοϋπαλληλικοῦ δικαίου, προσε­χῶς καί υἱο­θεσία[;]).
 Καταρχάς, ὁ νόμος εἶναι ἀντισυντα­γματικός, ἀφοῦ ἀντιτίθεται στό ἄρ­θρο 21 § 1 τοῦ Συντάγματος, τό ὁποῖο δια­λαμ­βά­νει: «Ἡ οἰκογένεια, ὡς θεμέλιο τῆς συν­τή­ρησης καί προαγω­γῆς τοῦ Ἔθνους, καθώς καί ὁ γάμος, ἡ μητρότητα καί ἡ παιδική ἡ­λικία τελοῦν ὑπό τήν προστασία τοῦ κράτους». Πῶς συνταιριάζονται αὐτές οἱ ἀν­-τινομίες καί πῶς τά παρά φύσιν νομιμοποιοῦνται, εἶναι καί αὐτό σημεῖο τῶν και­ρῶν, γιά τό ὁποῖο ὁ ἀπόστολος Παῦ­λος μᾶς εἶχε εἰδοποιήσει• «ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἐνστήσονται καιροὶ χαλεποί• ἔ­σονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι, φιλάργυροι, ἀ­λαζόνες, …διά­βολοι, ἀκρατεῖς, ἀνήμεροι,… προπετεῖς, τετυφωμένοι, φιλήδονοι μᾶλ­λον ἢ φιλόθεοι» (Β΄ Τι 3,1-4).
 Εἶναι γνωστό ὅτι ἡ πανανθρώπινη συν­είδηση ἀνά τούς αἰῶνες γνωρίζει ὡς φυσιολογική σεξουαλική συμπεριφορά τίς σχέσεις ἀνάμεσα στόν ἄνδρα καί τή γυναίκα, στό «ἄρσεν καὶ τὸ θῆ­λυ». Αὐτή εἶ­ναι ἡ ἀν­θρώπινη φυσιολογία καί ὀντο­λο­γία, ἔτσι ὅρισε ὁ Δημι­ουργός μας. Καθετί ἄλλο συν­ιστᾶ ἐκ­τροπή στό «παρά φύ­σιν», θωπεία αἰ­σχρῶν καί ἀτίμων πα­θῶν, παράβαση τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ• «βδέλυγμα γάρ ἐστι» (Λε 18,22• 20,13).
 Βεβαίως ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία σέ­βε­ται τήν προσωπική καί ἰδιωτική ζωή κάθε προσώπου. Ἐπιπλέον, πρέπει νά τονισθεῖ ὅτι ἡ Ἐκκλησία πολε­μᾶ τήν ἁμαρτία, ὄχι ὅμως τόν ἁμαρ­τωλό, ὅπως ὁ γιατρός πολεμᾶ τήν ἀρ­ρώστια, ὄχι ὅμως τόν ἄρρωστο, τόν ὁ­ποῖο φροντίζει καί περιθάλπει. Ἐκεί­νη, πού εἶναι τό ἰατρεῖο τῶν ψυχικῶν καί σωματικῶν παθῶν, ἀποστρέφεται τήν ὁμοφυλοφιλία καί ὄχι τόν ὁμοφυλόφιλο. Τόν θεωρεῖ πλάσμα τοῦ Θεοῦ, πού χρειάζεται βοήθεια καί ψυχική θεραπεία• καί εἶναι ἕτοιμη νά τοῦ τήν προσφέρει. Continue reading

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Ἀναζητώντας τά ἀληθινά Χριστούγεννα

 

 Ἀναζητώντας τά ἀληθινά Χριστούγεννα

 Εὐδοξία Αὐγουστίνου. Φιλόλογος – Θεολόγος
Ἡ παγκοσμιοποιημένη ἐποχή μας καί ἡ νέα τάξη πραγμάτων ἐνῶ ὅλο καί πιό πολύ καθιερώνει παγκόσμιες ἡμέρες καί γιορτάζει γενέθλια, ἐκτοπίζοντας τήν ὀνομαστική ἑορτή, δυσκολεύεται νά ἀποδεχτεῖ καί νά γιορτάσει τόν παγκόσμιο καί σωτήριο σταθμό τῆς ἱστορίας, τά γενέθλια τοῦ Χριστοῦ.
Εἶναι γνωστό βέβαια ὅτι καί στὸ παρελθόν πολλὲς φορὲς ἐπιχειρήθηκε ἡ κατάργηση τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων. Τὸ 1644 στὴ Βρεττανία ὁ Ὄλιβερ Κρόμγουελ καὶ τὸ κόμμα τῶν πουριτανῶν, θέλησαν νὰ καταργήσουν μὲ νόμο τὰ Χριστούγεννα. Ἐπίσης στὴν κομμουνιστικὴ Ρωσία εἶχαν ἀπαγορευθεῖ τὰ Χριστούγεννα ἀπὸ τὸ 1917 ὡς τὸ 1990, ὁπότε καὶ κατέρρευσε τὸ καθεστώς καί ἐξῆλθε νικητής τό θεῖο βρέφος. Ἡ χειρότερη ὅμως πολεμικὴ κατά τῶν Χριστουγέννων εἶναι αὐτὴ τῆς ἐκκοσμίκευσης, ἡ ὁποία ὑποβαθμίζει τὸ ὑπερκόσμιο γεγονὸς σὲ ἐγκόσμιο καὶ τό ἐγκλωβίζει μέσα σέ στενά ὑλιστικά πλαίσια. Φθάσαμε ἔτσι, νὰ προβάλουμε μία ἐντελῶς εἰδωλολατρικὴ ἀτμόσφαιρα στὰ σπίτια μας καὶ στὴν κοινωνία μας καί τό ὅλο σκηνικό νά συμβάλει στή «μαγεία τῶν Χριστουγέννων». Continue reading

Εὐδοξία Αὐγουστίνου, Ὁ λογιώτατος Χρύσανθος ὁ Αἰτωλός (1712; -1785)

 

Ὁ λογιώτατος Χρύσανθος ὁ Αἰτωλός (1712; -1785)
 
Εὐδοξία Αὐγουστίνου. Φιλόλογος – Θεολόγος
Μιά ἀκόμη λησμονημένη ἱερή μορφή!  Εἶναι ἀδελφός τοῦ γνωστοῦ μας  ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ. Γεννήθηκε πιθανόν τό 1712 στό χωριό Ταξιάρχης «τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας καί Ἄρτης». Πρῶτο σχολεῖο ὑπῆρξε τό σπίτι τους. Οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς τους φρόντισαν γιά τήν κατά Θεόν ἀγωγή τῶν παιδιῶν τους.
Ὁ Χρύσανθος, ἔχοντας μεγάλη ἔφεση γιά τά γράμματα, διέθεσε εἴκοσι πέντε  χρόνια γιά τόν καταρτισμό του. Στή σχολή τῆς Σιγδίτσας τῆς Παρνασσίδας μαθητεύει κοντά στόν Ἀναστάσιο Γόρδιο. Στά Γιάννενα μυεῖται στά μαθηματικά ἀπό τόν Μπαλάνο Βασιλόπουλο. Στήν Κωνσταντινούπολη σπουδάζει  γλῶσσα καί  φιλοσοφία κοντά στόν Δωρόθεο Λέσβιο, ὁ ὁποῖος τόν στέλνει στήν Κέρκυρα, στόν νεότερό του κατά εἴκοσι χρόνια Νικηφόρο Θεοτόκη, ὅπου σπουδάζει ρητορική.
Μέ γεμάτη τήν ἐκπαιδευτική του φαρέτρα ξεκινᾶ τή σταδιοδρομία του. Πρῶτα πρῶτα διδάσκει τά παιδιά τῶν ὁμογενῶν τῆς Πόλης. Ἀνάμεσα στούς ἄλλους, μαθητής του εἶναι καί ὁ γιός τοῦ μεγάλου διερμηνέα τῆς ὑψηλῆς Πύλης Νικολάου Σούτσου, ὁ Γεώργιος, ὁ ὁποῖος πέρασε τόν βίο του μακριά ἀπό τήν πολιτική, καλλιεργώντας τά γράμματα. Continue reading

Ευδοξία Αὐγουστίνου, Ἡ μόδα τῆς ἀθεΐας

 

 Ἡ μόδα τῆς ἀθεΐας

 Εὐδοξία Αὐγουστίνου. Φιλόλογος – Θεολόγος
Φοριέται ὅλο καί πιό πολύ. Κοντά στά ἄλλα πρόσφατα καινοφανῆ φαινόμενα, τῶν ὁποίων ὑπήρξαμε μάρτυρες, παρα­κολουθοῦμε καί τίς ὁλοένα αὐξανόμενες ἐπιθετικές ἐκδηλώσεις τοῦ ἐγχώριου ἀ­θεϊσμοῦ: Πολιτικοί, δημόσιοι λειτουρ­γοί, ὁμάδες καί σύλλογοι βάλλουν ποικιλο­τρόπως κατά τῆς πίστης. Ἐπιδιδόμενοι σέ ἕνα ἀκατάπαυστο σφυροκόπημα κατά τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπαιτοῦν «χωρισμό κράτους -Ἐκκλησίας».
Ὁμάδα, μάλιστα, ἀθέων ἔγινε δεκτή ἀπό ἐπίσημα πρόσωπα τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Συζήτησαν μέ τούς ἁρμόδιους γιά τήν κατάργηση τῶν ἁγιασμῶν, ἐκ­κλη­σιασμῶν, εἰκόνων στά σχολεῖα, τῆς ἀνα­φο­ρᾶς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, τήν ἀπαλλα­γή ἀπό τό μάθημα τῶν θρησκευτικῶν καί τήν ἀντικατάστασή του ἀπό μάθημα φιλοσοφίας τῶν θρησκειῶν σέ μία τάξη τοῦ Λυκείου, συμπεριλαμβανομένης καί τῆς ἀθεϊστικῆς προσέγγισης. Ἡ ὁμάδα ἔλαβε διαβεβαιώσεις γιά ἱκανοποίηση τῶν αἰτημάτων της. Continue reading