Ὑπόδειγμα Ἐπισκόπου

Ὑπόδειγμα Ἐπισκόπου

Γράφει ο Φώτης Μιχαήλ, Ἰατρός

Τρεῖς φορές διώχθηκε καί ἐξορίστηκε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀπό τήν ‘’ἐπίσημη ἐκκλησία’’. Τήν τελευταία του πνοή, στήν ἐξορία τήν ἄφησε.

Ὁ Μεγάλος μας Ἱεράρχης, ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, δέν χαρίστηκε σέ κανέναν ἀπό τούς τότε ἰσχυρούς καί ὑπερήφανους. Ἀντιστάθηκε μέ αὐταπάρνηση στίς αὐθαιρεσίες τῶν δυναστῶν, ἤλεγξε μέ αὐστηρότητα τήν αὐτοκρατορική φαυλότητα, ἀπέβαλε ἀπό τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας κάθε ἀνάξιον ἐπίσκοπο  καί προπαντός ὕψωσε τεῖχος ὑψηλό καί ἀπροσπέλαστο ἀπέναντι στήν αἵρεση καί τήν ἀσέβεια.

Οἱ διδαχές του πάνω σέ θέματα διαφύλαξης τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν μάστιγα τῶν αἱρέσεων εἶναι σαφεῖς καί ἄκρως ἐπίκαιρες. Γράφει σχετικά: Continue reading

Ἡ εὐχαριστιακή νηστεία καί ἡ Θ. Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων (ἱστορικοκανονική προσέγγιση)

Περιοδικό  ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ

τομ. 66/ Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2017,  σελ. 4-8

Η  ευχαριστιακή νηστεία και

η  Θ. Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων

(ιστορικοκανονική προσέγγιση)

Πρωτοπρεσβύτερος Αναστάσιος  Κ.  Γκοτσόπουλος- Εφημέριος  Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Πατρών

Αναμφισβήτητα η Θ. Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων διασώζει αρχαία λειτουργική πρακτική1, αλλά κυρίως το ασκητικό ήθος και την πνευματικότητα της Ορθοδόξου παραδόσεως μέχρι τις ημέρες μας. Η περίοδος της Μ. Τεσσαρακοστής είναι η κατ’ εξοχήν πένθιμη περίοδος της Εκκλησίας μας. Το πένθος δηλούται με την απαγόρευση τελέσεως εορταστικών εκδηλώσεων και ακολουθιών2, αλλά και με δύο πρακτικές που σχετίζονται άμεσα με το υπό εξέταση θέμα: με την καθιέρωση αυστηρότατης νηστείας και με την απαγόρευση τελέσεως Θ. Λειτουργίας τις καθημερινές ημέρες της Μ. Τεσσαρακοστής.

  1. Η νηστεία των καθημερινών καθ’ όλη τη διάρκεια της Μ. Τεσσαρακοστής, προβλέπει πλήρη ασιτία μέχρι την ενάτη ώρα (3:00 μμ) κατά την οποία ο Κύριος παρέδωσε επί του Σταυρού το Πνεύμα Του3. Οι κανονικές διατάξεις που προβλέπουν την νηστεία της Μ. Τεσσαρακοστής είναι οι κανόνες Αποστ-69 και Λαοδ-504, οι οποίοι έχουν επικυρωθεί από τον Στ-2.
  2. Δεν επιτρέπεται η προσφορά της Αναιμάκτου Θυσίας με την τέλεση πλήρους Θ. Λειτουργίας κατά τις καθημερινές της Μ. Τεσσαρακοστής5, διότι ο πανηγυρικός-αναστάσιμος χαρακτήρας της Θ. Λειτουργίας δεν συνάδει με το πένθος της περιόδου αυτής6. Ωστόσο, η απαγόρευση τελέσεως Θ. Λειτουργίας κατά τις καθημερινές της Μ. Τεσσαρακοστής προσέκρουε στην αρχαία συνήθεια σύμφωνα με την οποία οι πιστοί κοινωνούσαν πολύ τακτικά, τουλάχιστον τέσσερις φορές την εβδομάδα7.

Continue reading

Ναυπάκτου Ἱερόθεος: Ψυχική καί πνευματική ὑγεία

Ὁμιλία στήν Ἡμερίδα γιά τήν «Ψυχική Ὑγεία», Ναύπακτος 18 Μαρτίου 2017. 

 Εὐχαριστῶ τούς διοργανωτές τῆς παρούσας ἐκδηλώσεως μέ κεντρικό θέμα «Νευροεπιστῆμες – ἐπιλογές γιά καλύτερη ψυχική ὑγεία», γιά τήν πρόσκλησή τους νά ἀναπτύξω τό θέμα «Ἡ ψυχική ὑγεία κατά τήν ἐκκλησιαστική παράδοση».

Ἐνδεχομένως θά ρωτήση κανείς τί σχέση ἔχει τό ἐπιστημονικό θέμα τῆς ψυχικῆς ὑγείας μέ τήν Ἐκκλησία, δεδομένου μάλιστα, ὅπως μερικοί ὑποστηρίζουν, ὅτι ὑπάρχει σύγκρουση μεταξύ θεολογίας καί ἐπιστήμης. Καί ὅμως θέλω νά ὑποστηρίξω ὅτι ὑπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ θεολογίας καί ἐπιστήμης καί μάλιστα στά θέματα τῆς σύγχρονης βιολογίας ἔχουν πάρα πολλά νά προσφέρη ἡ ὀρθόδοξη θεολογία.

Θά ἐπικεντρωθῶ σέ δύο ἐνδιαφέροντα σημεῖα, ἤτοι πρῶτον τί εἶναι ἡ ψυχική ὑγεία κατά τήν σύγχρονη ἐπιστήμη καί δεύτερον τί εἶναι ψυχική ὑγεία κατά τήν θεολογία τῆς Ἐκκλησίας μας.

  1. Ἡ ψυχική ὑγεία κατά τήν σύγχρονη ἐπιστήμη

Τό θέμα εἶναι σημαντικό καί μεγάλο καί δέν θά ἐξαντληθῆ, ἁπλῶς θά ἐντοπισθοῦν μερικά βασικά σημεῖα. Νά ἀρχίσω ἀπό τόν ὁρισμό γιά τήν ψυχική ὑγεία, ὅπως ἐννοεῖται σήμερα.

Ψυχική ὑγεία εἶναι «κατάσταση πού χαρακτηρίζεται ἀπό συναισθηματική εὐεξία, ἐσωτερική ἁρμονία, σχετική ἀπουσία ἄγχους καί ἄλλων διαταραχῶν, καθώς καί ἱκανότητα σύναψης ἐποικοδομητικῶν σχέσεων καί ἀντιμετώπισης τῶν συνηθισμένων ἀπαιτήσεων καί ἐντάσεων τῆς ζωῆς».

Στόν ὁρισμό αὐτό δίνεται ἰδιαίτερη βαρύτητα στόν ψυχολογικό καί κοινωνικό παράγοντα. Γίνεται λόγος γιά συναισθηματική εὐεξία, ἐσωτερική ἁρμονία, ἀπουσία ἄγχους καί σύναψη ἐποικοδομητικῶν σχέσεων. Continue reading

Οἱ δοκιμασίες λευκαίνουν τήν ψυχή

Αποτέλεσμα εικόνας για KANTONOPOUΑι δοκιμασίαι λευκαίνουν την ψυχήν

Μας διδάσκει ο Απ. Παύλος «ου μόνον δε, αλλά καν καυχώμεθα εν ταις θλίψεσιν, ειδότες ότι η θλίψις υπομονή κατεργάζεται, η δεν υπομονή δοκιμήν, η δε δοκιμή ελπίδα» (Ρωμ. δ,3). Δεν καυχώμεθα δε μόνον δια την δόξα, που ελπίζουμε, αλλά καυχώμεθα και δια τις θλίψεις, διότι γνωρίζομε ότι η θλίψη παράγει την υπομονή και η υπομονή αρετή δοκιμασμένη και η αρετή ελπίδα στον Θεό. Όλες οι δοκιμασίες είναι παραχώρηση Θεού. Όλες μας φέρνουν πάντα πνευματικό όφελος.

  • Μας λέγει ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος (από το βιβλίο εκδ. Ι.Μ. Παρακλήτου):

«Τα βάσανά σας είναι πολλά. Τα χτυπήματα πέφτουν επάνω σας αδυσώπητα απ’ όλες τις μεριές. Αλλά μη απελπίζεστε.Δοκιμασίες είναι, που σας βρίσκουν με παραχώρηση του Φιλάνθρωπου Θεού, για να καθαρισθείτε από τα πάθη και τις αδυναμίες σας. Παραδώστε λοιπόν, τον εαυτό σας στα χέρια Του με εμπιστοσύνη, ευψυχία, χαρά και ευγνωμοσύνη. Μη θυμώνετε, μη δυσ­φορείτε, μη τα βάζετε με κανένα άνθρωπο. Continue reading

Ἔσχατη κραυγή τοῦ Μεσσίου στόν σύγχρονο ἄνθρωπο

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ

«Ὀψέ δέ σαββάτων,τῇ ἐπιφωσκούσῃ εἰς μίαν σαββάτων, ἧλθε Μαρία ἡ Μαγδαληνή, καί ἡ ἄλλη Μαρία, θεωρῆσαι τὸν τάφον· καί ἰδού σεισμός ἐγένετο μέγας. Ἄγγελος γάρ Κυρίου καταβάς ἐξ οὐρανοῦ προσελθών ἀπεκύλισε τόν λίθον ἀπό τῆς θύρας καί ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ».(Ματθ. κη’,1-2)

Μετά τήν παρέλευσιν πολλῶν αἰώνων καί τήν στιγμήν πού ὁ κόσμος εὐρίσκεται σέ πλήρη ἄγνοια,ἀποστασία καί σήψη εὐδόκησε ὁ Θεάνθρωπος Σωτήρας Ἰησοῦς Χριστός, ὁ Μεσσίας,ἐξ ἄκρας φιλανθρωπίας καί θεϊκῆς ἀγάπης νά φανερώσει μέ μυστική κραυγή καί μέγα πνευματικό σεισμό, τήν ἐκ νεκρῶν Ἀνάστασή Του,τήν Θεότητά Του καί τήν διαχρονική ζωντάνια τοῦ Παναγίου Τάφου Του στά Ἱεροσόλυμα.

Continue reading

Ἡ Κυριακή τοῦ Ἀσώτου Νεοέλληνα!

   

 Γράφει ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Βαρδάκας
 
 Ἀναρωτιόμαστε πόσες μαῦρες σελίδες θὰ κρατήσει τὸ βιβλίο τῆς νεώτερης Ἑλληνικῆς Ἱστορίας γιὰ τὰ σκοτεινὰ δρώμενα τῆς Μεταπολίτευσης; Φοβόμαστε ἂν οἱ ἑπόμενες γενιὲς μᾶς κατηγορήσουν ὅτι τοὺς προδώσαμε γιὰ « τριάκοντα Εὐρώ»; 
Καὶ ὅμως ὑπάρχει δρόμος ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὸν ὕπνο τῆς ἁμαρτίας ποὺ σήμερα μᾶς νανουρίζει μὲ τὶς σειρῆνες τῆς ἀξιολόγησής μας ἀπὸ τοὺς δαίμονες.
«… Πατέρα μου, ἁμάρτησα… Πάρε με ὡς ἕνα δοῦλον σου…! Ἐγώ, τέκνον, τί εἶχα νὰ κάμω σ’ αὐτὰ τὰ συγκλονιστικὰ λόγια; Ἠμποροῦσα νὰ μὴ ἐλεήσω τὸν δικόν μου υἱόν, που επέστρεψε;… Ὁ Κύριος Ἰησοῦς».
Παρ’ ὅτι ἐκκλησιαστικῶς – λατρευτικῶς ἡ Παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου πέρασε, ὅμως ὡς περιεχόμενο καὶ διδαχὴ ἡ Παραβολὴ αὐτή, ὄχι μόνο εἶναι πάντοτε ἐπίκαιρη, ἀλλὰ εἶναι ἀναπόσπαστη ἀπὸ τὴν προσωπικὴν ἐμπειρία τῶν ἀμαρτωλῶν καί αγίων. Γι’ αὐτὸ καὶ χάριν τῶν ἐν Χριστῷ ἀδελφων μετέφρασα τὴν ἑρμηνείαν της ἀπὸ τὸν χρυσοῦν Ἅγιον, τὸν Χρυσόστομον.

Continue reading

Ἡ σχέση μας μέ τά ἐπίγεια ἀγαθά (Γέροντας Εὐστράτιος Γκολοβάνσκι)

     Ποια πρέπει να είναι η σχέση μας με τα επίγεια αγαθά, ώστε να μη βλάπτεται απ’ αυτά η ψυχή μας;

Για να μην εμποδίζεται το έργο της σωτηρίας μας από τα επίγεια αγαθά, πρέπει να έχουμε υπόψη μας και να πράττουμε τα ακόλουθα:

Πρώτον, για την απόκτηση χρημάτων ή άλλων υλικών πραγμάτων, δεν πρέπει ποτέ να αδικούμε τον πλησίον και, γενικότερα, να χρησιμοποιούμε παράνομα και αθέμιτα μέσα, δολερά τεχνάσματα, απάτες και ψεύδη. Γιατί ο Θεός μισεί την αδικία (Ψαλμ. 44:8· Εβρ. 1:9) και τιμωρεί, αργά ή γρήγορα, όλους όσοι αδικούν. «Θα σηκωθεί ο Κύριος», λέει η Γραφή, «και θα αποδώσει τη δίκαιη ανταπόδοση σ’ αυτούς που αδικούν. Στο κεφάλι τους θα πέσουν οι αδικίες που έκαναν. Επειδή αδίκησαν τους αγαθούς ανθρώπους, θα θανατωθούν.

Continue reading

Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς: «Ἐγώ βλέπω ἑπτά αἰτίες πού κάνουν τήν πίστη μας νά ἐξασθενεῖ καί νά πεθαίνει»

 

Δεύτερη αιτία αποδυνάμωσης και νέκρωσης της πίστης μέσα μας είναι ο υπερκορεσμός του πνεύματος μας από πολλές μικρές κι ανούσιες γνώσεις, ενώ απουσιάζει η μοναδική γνώση, πού υπερβαίνει όλες τις άλλες.
Γνώση μοναδική, «υπερέχουσα γνώση», είναι η γνώση του Θεού. Όλες οι άλλες μικρές και ασήμαντες γνώσεις αναφέρονται στα έργα του Θεού, στο σπίτι της φύσης, στην επίπλωση του.
Στην εποχή μας το πλήθος των γνώσεων ξεπερνάει κάθε άλλη εποχή. 
 
Αγωνίζονται σήμερα οι άνθρωποι για το πλήθος των γνώσεων, για να μάθουν πολλά. Την ποιότητα τους πολύ λίγο την προσέχουν, ελάχιστα. Έχουμε μετατρέψει το κεφάλι μας σε τεράστια αποθήκη όπου στοιβάζονται γνωστά γεγονότα από τη χημεία, τη φυσική, την αστρονομία, την τεχνολογία, την κοινωνιολογία, από την τεχνική των παιχνιδιών, της μαγειρικής και της ερωτοτροπίας. Πολλά κεφάλια είναι ταυτόχρονα ολόκληρα εργαστήρια χημείας, οικοδομές, μουσικά δρώμενα. Πολλοί εγκέφαλοι είναι πραγματικές εγκυκλοπαίδειες. Έτσι, στα μεγάλα και γεμάτα αυτά κεφάλια δεν υπάρχει χώρος για το Θεό. Δε χωράει εκεί η μοναδική, η «υπερέχουσα, γνώση».

Continue reading

π. Σαράντης Σαράντος – Διαζύγιο: ἐλευθερία ἤ φθορά;

   

Ο αιδεσιμολογιώτατος π. Σταύρος, ο αγαπητός αδελφός και συλλειτουργός, πριν από δύο μήνες περίπου, μου έδωσε το θέμα.
Το θέμα, όπως διατυπώνεται, είναι διαζευκτικό. Ή διάζευξη όμως αυτή
δεν δηλώνει υποχρεωτικά μια αντίθεση, γιατί, όπως έχει δοθεί, και μάλιστα πάρα πολύ σωστά, δηλώνει ότι, όταν ζητήσεις την ελευθερία σου, προφανώς προτίθεσαι νά διαλύσεις κάποια αλλά πράγματα γύρω σου. 
Αυτήν την βασική νομοτελειακή αρχή θα πρέπει νά τοποθετήσουμε στην σημερινή μας συνάντηση και στην σημερινή μας εισήγηση, γιατί είναι ολοφάνερο ακριβώς το γεγονός, γιατί, όταν βρίσκεσαι μέσα στον χώρο τον ευλογημένο της οικογενείας και ζητήσεις την ελευθερία σου -όπως εννοείται κοσμικά-, τότε ασφαλώς ή ελευθερία αυτή είναι συνδυασμένη με την φθορά και με την διάλυση πολλών πραγμάτων και ειδικά πολλών προσωπικοτήτων γύρω σου. Continue reading

Εἶπε ποτέ ὁ Ἅγιος Θεόδοτος Ἀγκύρας «πίστευε καί μή ἐρεύνα»;

 Οι διάφοροι κατήγοροι του χριστιανισμού λένε ότι δήθεν ο Θεόδοτος Αγκύρας είπε το «πίστευε και μη ερεύνα». Η αλήθεια είναι ότι είπε κάτι παρόμοιο το οποίο όμως δεν έχει καμία σχέση με την ερμηνεία που δίνουν κάποιοι.

Ουδέποτε ο χριστιανισμός υποστήριξε κάτι τέτοιο. Μην ξεχνάμε ότι πολλά έργα μη χριστιανών διασώθηκαν από τους χριστιανούς. Ούτε όμως ο Θεόδοτος είπε ποτέ αυτό που εννοούν οι αρνησίχριστοι διαστρεβλωτές των πάντων…..κυριολεκτικά των πάντων.
Και αυτό θα το δείτε και εσείς από το κείμενο που επικαλούνται.
Γ’ Οικουμενική Σύνοδος, Έφεσος 431
«Ομολογώ τοιγαρούν τόν αυτόν θεόν καί άνθρωπον, θεόν μέν πρό αιώνων, άνθρωπον δέ γενόμενον εκ τού τόκου αρξάμενον, ου δύο, αλλ’ ένα, ου φραζόμενον ως ένα, διττόν δέ επινοούμενον: ουδέ γάρ μάχεσθαι δεί τώ λόγω τήν έννοιαν. Ου νοούμεν δύο, ομολογούμεν δέ ένα: τό γάρ οικονομίαι καί θαύματι συνημμένον ουδέ λόγος διίστησιν ουδέ έννοια. Continue reading