ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

δακρύων ἄξιος
«Οὐ βλάβη τις εἰς τόν Θεόν ἀπό τῆς βλασφημίας ἐκβαίνει, ἄλλ ’ ὁ βλασφημῆσας αὐτός καί τό τραῦμα ἔλαβεν. Οὐκοῦν στέναξον, θρήνησον. Καί γάρ δακρύων ἀξιον τό πάθος». [Ε.Π.Ε. 10,292]
Μετάφρασις
Δἐν παθαίνει τίποτε ὁ Θεός ἀπό τή βλασφημία, ἀλλ’ ἐκεῖνος πού βλαστήμησε, αὐτός ὑφίσταται ὅλη τή ζημιά. Γι’ αὐτό, λοιπόν, νά ἀναστενάξης, νά κλάψης γοερά. Διότι εἶναι ἄξιο δακρύων τό πάθος τῆς βλασφημίας.
———————————–
ἐναντίον ποιοῦ;
«Ὅταν τις ὑβρίζῃ τόν μηδέν ἠδικηκότα, κατά τόν τοῦ δικαίου λόγον δίδωσι δίκην. Ὅταν δέ τις τόν εὐεργέτην, τόν οὐδέν προπαθόντα αἴτιον καί Θεόν ὄντα καί ψυχήν ἐμπνεύσαντα καί μυρία χαρισάμενον καί εἰς οὐρανόν βουληθέντα ἀναγαγεῖν, εἶτα τοῦτον μετά τοσαύτας εὐεργεσίας μή μόνον ὑβρίζῃ, ἀλλά καί καθ’ ἡμέραν ὑβρίζῃ δι᾿ ὧν ποιεῖ, ποίας ἄξιος ἔσται συγγνώμης;». [Ε.Π.Ε. 18,244]
Μετάφρασις
Ὅταν κάποιος βρίζη ἄνθρωπο, πού κανένα κακό δέν τοῦ ἔκανε, τιμωρεῖται σύμφωνα μέ τούς περί δικαίου νόμους. Κάποιος ὅμως βρίζει τόν Εὐεργέτη του, ἐκεῖνον πού ὄχι μόνο πρίν κανένα κακό δὲν τοῦ ἔκανε, ἀλλὰ τοῦ χάρισε ἄπειρα καλά, ἐκεῖνον ποῦ τοῦ ἔδωσε τή ζωή καί εἶναι ὁ Θεός του καί τοῦ ἐμφύσησε ψυχή καί τοῦ χάρισε μύρια καλά καί εἶναι ἕτοιμος, ἄν θελήση, νά τόν ἀνεβάση στόν Οὐρανό. Αὖτόν, λοιπόν, τὀν Εὐεργέτη του, μετά ἀπό τόσες εὐεργεσίες, Τόν βρίζει. Καί ὄχι ἁπλῶς Τόν βρίζει, ἀλλά καθημερινά Τόν βρίζει καί μέ τό στόμα του καί μέ τίς πράξεις του, τότε πῶς μπορεῖ νά συγχωρηθῆ;
———————————–
δέν τιμωρεῖται ἀπό τό κράτος
«Βλασφημἰα τοῖς νομοθέταις οὐδέν εἶναι δοκεῖ φοβερόν· οὗδείς γοῦν τόν Θεόν βλασφημήσας εἰς δικαστήριον εἱλκύσθη καί δίκην δέδωκεν. Ἀλλ’ ἐάν μέντοι ἱμάτιόν τις κλέψῃ ἤ βαλλάντιον διατέμῃ, καί τάς πλευράς διορύττεται καί θανάτω παραδίδοται πολλάκις, τόν δέ Θεόν βλασφημῶν οὐκ ἐγκαλεῖται παρά τῶν ἔξω νομοθετῶν». [Ε.Π.Ε. 18,336]
Μετάφρασις
Ἡ βλασφημία δέν θεωρεῖται ἀπό τούς κοσμικούς νομοθέτες ὡς φοβερό κακό. Κανένας ἑπομένως δέν προσήχθη σέ δικαστήριο καί δέν τιμωρήθηκε, ἐπειδή βλαστήμησε τόν Θεό. Ἄν ὅμως κλέψη κάποιος ἕνα ροῦχο ἤ διαρρήξη ἕνα πορτοφόλι, ἀπό τό κράτος ξυλοκοπεῖται καί κάποτε θανατώνεται. ’Ενῶ, ἄν βλασφημήση τόν Θεό, δὲν γίνεται κατηγορούμενος ἀπό τούς νομοθέτες τοῦ κόσμου.
———————————–
πόσο τρομακτική ἁμαρτία!
«Εἰ ὁ βασιλέα ὑβρίζων ἀφόρητον ἔχει τήν τιμωρίαν διά τήν τοῦ προσώπου ἀξιοπιστίαν, ὁ τόν Θεόν ὑβρίζων πόσων ἔσται ὑπεύθυνος ταλάντων; Ὥστε κἄν τά αὐτά εἰςτόν Θεόν ἁμαρτάνωμεν, ἅπερ εἰς τούς ἀνθρώπους, οὐδέ οὕτω τό ἴσον ἐστίν, ἄλλ ’ ὅσον μέσον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, τοσοῦτον τῶν ἁμαρτημάτων ἐκείνων καί τούτων». [Ε.Π.Ε. 24,150]
Μετάφρασις
Ἄν ὅποιος βρίζει τό βασιλιά δέχεται σκληρή τιμωρία, λόγῳ τοῦ ἀξιώματος τοῦ προσώπου, ὅποιος βρίζει τόν Θεό, πόσα χρωστάει; Τά ἴδια ἁμαρτήματα μπορεῖ νά κάνουμε στόν Θεό καί στούς ἀνθρώπους. Ἡ βαρύτητα ὅμως δὲν εἶναι ἡ ἴδια. Ὅση διαφορά ὑπάρχει μεταξύ Θεοῦ καί ἀνθρώπων, τόση διαφορά ὑπάρχει καί στά ἁμαρτήματα πού γίνονται κατά τοῦ Θεοῦ καί κατά τῶν ἀνθρώπων.
———————————–
δέν ντρέπεται!
«Τόν Θεόν ὑβρίζων, οὐκ ἐρυθριᾷς; Πανταχοῦ γάρ πάρεστι καί πάντα ἀκούει». [Ε.Π.Ε. 24,536]
Μετάφρασις
Βρίζεις τόν Θεό καί δέν ντρέπεσαι; Δέν κοκκινίζεις; Ξεχνᾶς, ὅτι ὁ Θεός εἶναι παντοῦ καί τά ἀκούει ὅλα;
———————————–
τό ἀντίθετο τῆς εὐχαριστίας
«Οὐδέν εὐχαριστίας ἴσον ἀγαθόν, ὥσπερ βλασφημίας χεἴρον οὐδέν· μή θαυμάσωμεν, ὅτι πνευματικοῖς ἐπιτιθέμενοι πράγμασι πολλά πάσχομεν δεινά». [Ε.Π.Ε. 31,616]
Μετάφρασις
Τίποτε δὲν εἶναι πιό ὡραῖο ἀπό τήν εὐχαριστία, ὅπως τίποτε χειρότερο δέν ὑπάρχει ἀπό τή βλασφημία. Ἄς μήν ἀποροῦμε, ὅταν ἀναμένοντες πνευματικά πράγματα, ὑποφέρουμε πολλές δοκιμασίες.
———————————–
ἀντί εὐχαριστίας
«Μέγας θησαυρός ἡ εὗχαριστία, μέγας πλοῦτος, ἀνάλωτον ἀγαθόν, ὅπλον ἴσχυρόν· ὥσπερ οὖν ἡ βλασφημία τήν οὖσαν ἐπιτείνει ζημίαν, καί ὧν ἀπωλέσαμεν πλείονα προσαπολέσαι ποιεῖ».
[Ε.Π.Ε. 31,620]
Μετάφρασις
Μεγάλος θησαυρός εἶναι ἡ εὗχαριστία. Μεγάλος πλοῦτος. Ἀκατάβλητο ἀγαθό. ’Ισχυρό ὅπλο. Ὅπως ἄλλωστε καί τό ἀντίθετο, ἡ βλασφημία· ἐπιτείνει τή ζημιά καί μᾶς κάνει νά χάσουμε περισσότερα τῶν ὅσων ἔχουμε χάσει.
———————————–
ράπισμα
«Τούς ἐν τῇ πόλει βλασφημοῦντας σωφρονίσατε. Κἄν ἀκούσῃς τινάς ἐν ἆμφόδῳ ἤ ἐν ἀγορᾷ βλασφημοῦντας τόν Θεόν, πρόσελθε, ἐπιτίμησον, κἄν πληγάς ἐπιθεῖναι δέῃ, μή παραιτήσῃ. Ράπισον αὐτοῦ τήν ὄψιν, σύντριψον τό στόμα, ἁγίασον σοῦ τήν χεῖρα διά τῆς πληγῆς. Κἄν ἐγκαλῶσί τινες, κἄν εἰς δικαστήριον ἕλκωσιν, εἰπέ μετά παρρησίας, ὅτι τόν βασιλέα τῶν ἀγγέλων ἐβλασφήμησεν». [Ε.Π.Ε. 31,622]
Μετἀφρασις
Νά σωφρονίσετε αὐτούς πού βλασφημοῦν. Καί ἄν ἀκούσης κάποιον στό δρόμο ἤ στήν ἀγορά νά βλαστημάη τὀν Θεό, πλησίασε, ἐπίπληξέ τον. Καί ἄν πρέπη, νἀ τόν δείρης, νά μή διστάσης. Ράπισέ τον στό πρόσωπο, σύντριψέ του τό στόμα, ἁγίασε τό χέρι σου μὲ τέτοιο ρἀπισμα. Καί ἅν σέ σύρουν γι᾿ αὐτό στό δικαστήριο, νά πῆς: Ναί, τόν χτύπησα, γιατί βλαστήμησε τόν Βασιλέα τῶν ἀγγέλων.
———————————–
νὰ μή τήν παραβλέπουμε
«Κολἀσωμεν τῶν βλασφήμων τήν μανίαν, σωφρονίσωμεν αὐτῶν τήν διάνοιαν, προνοήσωμεν αὐτῶν τῆς σωτηρίας. Κἄν ἀποθανεῖν δέῃ τοῦτο ποιοῦντας, μέγα ἡμῖν οἴσει τό πρᾶγμα κέρδος· μή παρίδωμεν τόν κοινόν ὑβριζόμενον Δεσπότην. Μέγα τι τέξεται τῇ πόλει κακόν τό τά τοιαῦτα παρορᾶν». [Ε.Π.Ε. 31,642]
Μετάφρασις
Ἄς τιμωρήσουμε τή μανία τῶν βλασφήμων. Ἄς σωφρονίσουμε τή νοοτροπία τους. Ἄς φροντίσουμε γιά τή σωτηρία τους. Καί ἄν, ἀγωνιζόμενοι κατά τῆς βλασφημίας, χρειαστῆ ἀκόμα καί νά πεθάνουμε, μεγάλο κέρδος θά ἔχουμε. Ἄς μήν ἀδιαφοροῦμε, ὅταν ἀκοῦμε νά βρίζεται ὁ Δεσπότης Χριστός (καί ἡ Θεοτόκος Μαρία) . Ἡ ἀδιαφορία μας γιά τή βλασφημία θά φέρη μεγάλο κακό στήν πόλι.
———————————–
Θεοῦ καί ὕβρις ἀνθρώπων
«Μέγα τι τέξεται τῇ πόλει κακόν τό τά τοιαῦτα παρορᾶν… Τόν Θεόν ὑβριζόμενον περιεῖδες· ἰδού συνεχώρησεν ὑβρισθῆναι βασιλέα· καἰ τόν περί τῶν ἐσχάτων ἐπικρεμασθῆναι πᾶσι κίνδυνον». [Ε.Π.Ε. 31,642]
Μετάφρασις
Ἡ ἀδιαφορία γιά τή βλασφημία θά προκαλέση μεγάλο κακό στήν πόλι… Ὅταν βλασφημοῦσαν τόν Θεό, ἀδιαφοροῦσες. Νά ὅμως τώρα, πού ἐπέτρεψε ὁ Θεός νά ὑβρισθῆ ὁ ἐπίγειος βασιλιάς· καί βρισκόμαστε ἤδη ὅλοι σέ ἔσχατο κίνδυνο.
———————————–
νά κλείσουμε τὰ στόματα
«Ἐμφρἀξῳμεν τῶν βλασφήμων τά στόματα, καθάπερ πηγάς θανατηφόρους ἀποκλείσωμεν, και πρός τό ἐναντίον μεταβάλωμεν, καί πἀντως στήσεται τά κατειληφότα τήν πόλιν κακά» [Ε.Π.Ε. 31,644]
Μετάφρασις
Ἄς φράξουμε τά στόματα τῶν βλασφήμων. Ἄς τά κλείσουμε, ὅπως κλείνουμε πηγές θανατηφόρες. Καί ἄς τά μεταβάλουμε σέ στόματα ὑμνούντων. Ἔτσι ὁπωσδήποτε θά σταματήσουν τά κακά πού βρῆκαν τήν πόλι.
———————————–
ἀνοχή σέ βλασφήμους
«Οὗ μετέσχες τῶν τετολμημένων; Ἐπαινῶ (λέει ὁ Θεός) καί ἀποδέχομαι· ἀλλ᾿ οὐδέ ἐπέσχες τά γινόμενα· τοῦτο κατηγορίας ἄξιον. Ταῦτα παρά τοῦ Θεοῦ τά ρήματα ἀκουσώμεθα, ὅταν σιγῇ φέρωμεν τάς εἰς αὐτόν ὕβρεις καί παροινίας γινομένας». [Ε.Π.Ε. 31,644]
Μετάφρασις
Δέν πῆρες μέρος σέ ὅσα κακά ἀποτολμήθηκαν; Αὐτό τό ἐπαινῶ καί τό ἀποδέχομαι. Ὅμως δέν ἐμπόδισες τούς δράστες τοῦ κακοῦ. Καί αὐτό εἶναι ἄξιο κατηγορίας. Παρόμοια λόγια θά ἀκούσουμε ἀπό τόν Θεό, ἐφ᾽ ὅσον μέ σιωπή ἀνεχόμαστε τίς ὕβρεις καί τίς προσβολές τοῦ ἁγίου ὀνόματός Του.
———————————–
ἄνοια καί μανία
«Πῶς οὐκ ἄτοπον τούς μέν εἰς ἀνθρώπους γενομένους πονηρούς μετά τοσαύτης φεύγειν σπουδῆς, τούς δέ εἰς αὐτόν ὑβρίζοντας τόν Θεόν ποιεῖσθαι κοινωνούς καί τούς προσκυνοῦντας τόν Ἐσταυρωμένον τοῖς ἐσταυρωκόσι συνεορτάζειν; Τοῦτο γάρ οὐ μόνον ἀνοίας, ἀλλά καί τῆς ἐσχάτης μανίας ἐστίν» [Ε.Π.Ε. 34,120]
Μετάφρασις
Εἶναι ἐξωφρενικό: ’Απότή μιά μεριά νά ἀποφεύγη κανείς ὅποιον σέ ἄνθρωπο ἔκανε κακό, καί ἀπό τήν ἄλλη νά συναναστρέφεται ὅσους βλασφημοῦν τόν ἴδιο τόν Θεό. ’Εξωφρενικό νά βλέπης ἀνθρώπους, πού προσκυνοῦν τόν ’Εσταυρωμένο νά συνεορτάζουν μέ τούς σταυρωτές Του. Αὐτό εἶναι δεῖγμα ὄχι ἁπλῶς ἀνοησίας, ἀλλὰ τῆς πιό φοβερῆς μανίας.
———————————–
δαιμονισμὀς
«Εἰπέ μοι, ὅπου δαίμονες οἰκοῦσιν, οὐχί ἀσεβείας χωρίον ἐστί, κἄν μή ξόανον εἱστήκει;        Ὅπου χριστοκτόνοι συνέρχονται, ὅπου σταυρός ἐλαύνεται, ὅπου βλασφημεῖται Θεός, ὅπου Πατήρ ἀγνοεῖται, ὅπου Υἱός ὑβρίζεται, ὅπου Πνεύματος ἀθετεῖται χάρις, μᾶλλον δέ καί αὐτῶν ὄντων δαιμόνων, οὐ μείζων ἐντεῦθεν ἡ βλάβη;». [Ε.Π.Ε. 34,126]
Μετάφρασις
Πές μου, ἐκεῖ ποῦ κατοικοῦν οἱ δαίμονες δὲν εἶναι τόπος ἀσεβείας, καί ἂν ἀκόμα δέν ὑπάρχῃ στημένο εἴδωλο; Ὅπου συγκεντρώνονται οἱ χριστοκτόνοι, ὅπου ἐκδιώκεται ὁ σταυρός, ὅπου βλασφημεῖται ὁ Θεός, ὅπου ἀγνοεῖται ὁ Πατέρας, ὅπου ὑβρίζεται ὁ Υἱός, ὅπου περιφρονεῖται ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος, ἤ καλύτερα, καί αὐτοί οἱ ἴδιοι εἶναι δαίμονες, δέν εἶναι μεγαλύτερη ἡ βλάβη πού προέρχεται ἀπό τὴν ἐκεῖ παρουσία (χριστιανῶν);
———————————–
«δὲν ἔχω μάτια νά τόν δῶ!»
«Εἴτις τὀν υἱόν ἀνεῖλε τόν σόν, ἆρα αὐτόν
ἄν ἰδεῖν ὑπέμεινας; Ἆρα ἄν ἀκοῦσαι τῆς προσηγορίας; Ἀλλ’ οὐχ ὡς δαίμονα πονηρόν, ἀλλ’ οὐχ ὡς αὐτόν τόν διάβολον ἔφυγες ἄν; Τοῦ Δεσπότου σου τόν Υἱόν ἀνεῖλον καί τολμᾶς αὐτοῖς εἰς ταὐτόν συνιέναι;». [Ε.Π.Ε. 34,132]
Μετάφρασις
Ἄν κάποιος φόνευε τό παιδί σου, πές μου, θά μποροῦσες νἀ τόν ἀντικρύσης; Θά εἶχες τή δύναμι ν’ ἀκούσης τό ὄνομά του; Δέν θά τόν ἀπέφευγες σάν δαίμονα κακό, σάν νά ἦταν αὐτός ὁ ἴδιος ὁ διάβολος; Τοῦ Θεοῦ σου τόν Υἱό φόνευσαν ( οἱ Ἰουδαῖοι) καί τολμᾶς νά συγκεντρώνεσαι μαζί τους στόν ἴδιο χὤρο;
———————————–
μέ πολλούς τρόπους
«Βλασφημίας τρόποι πολλοί καί διάφοροι. Διόπερ ἀναγκαῖον αὐτούς ἐκθέσθαι, ὥστε μήτε ἑκόντας τινί τοιούτῳ περιπεσεῖν, μήτε τινά τῶν φίλων, μήτε ἐχθρόν περιπίπτοντα παριδεῖν. Οὐ γάρ ἐστιν, ταύτης ἁμαρτία χείρων, ἀλλ᾿ οὐδέ ἴση, ἀλλά καἰ προσθήκη κακῶν τοῦτό ἐστι καί ὅ πάντα συγχεῖ καί ἁσύγγνωστον ἔχει κόλασιν καί ἀφόρητον τιμωρίαν». [Ε.Π.Ε. 34,556]
Μετάφρασις
Πολλοί καί διάφοροι εἶναι οἱ τρόποι τῆς βλασφημίας. Γι’ αὐτό πρέπει νά τούς ἐκθέσουμε, ὥστε οὔτε μέ τή θέλησἰ του νά πέφτη κανείς στό βρωμερό αὐτό ἁμάρτημα, οὔτε νά ἀφήση νά πέση κάποιος ἀπό τούς φίλους του, οὔτε καί νά παραβλέψη τόν ἐχθρό του βλέποντας νά πέφτη σ’ αὐτήν. Διότι δέν ὑπάρχει χειρότερη ἁμαρτία ἀπό αὐτήν, οὔτε καί ἴση, ἀλλ αὐτή ἀποτελεῖ προσθήκη κακῶν . Εἶναι ἡ ἁμαρτία, πού ὅλα τά συγχέει καί ἐπιφέρει ἀσυγχώρητη τιμωρία καί ἀφόρητη κόλασι.
———————————–
φράξε τους τό στόμα
«Οὐ μισήσεις τήν βλάσφημον γλῶττα, οὐκ ἐμφράξει τά ἄθεα στόματα;». [Ε.Π.Ε. 34,570]
Μετάφρασις
Δέν θά μισήσῃς τή γλῶσσα πού βλαστημάει; Δέν θά φράξης τά ἄθεα στόματα;
———————————–
ἀντί εὐχαριστίας
«Βλασφημεῖς τόν Θεόν, ὑπέρ ὧν εὐχαρίστως ἕτεροι ἔχουσιν;». [Ε.Π.Ε. 34,584]
Μετάφρασις
Ἐσύ βλαστημᾶς τόν Θεό γιά τόσα πράγματα πού ἄλλοι Τόν εὐχαριστοῦν;
———————————–