Aγίου Ιωάννου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Χρυσοστόμου
«Πρός τε Ἰουδαίους καὶ Ἓλληνας ἀπόδειξις ὅτι ἐστὶ Θεὸς ὁ Χριστός
ἐκ τῶν παρά τοῖς προφήταις πολλαχοῦ περί αὐτοῦ εἰρημένων»
(:κατά Ιουδαίων και εθνικών, απόδειξη ότι ο Χριστός είναι Θεός, με βάση όσα είπαν οι προφήτες γι’ Αυτόν σε πολλά σημεία των βιβλίων τους)
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Επρόκειτο να εισέλθει στην πόλη καθισμένος επάνω σε όνο· και αυτό προλέχθηκε από πριν από τον Ζαχαρία, λέγοντας τα εξής: «Χαῖρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· κήρυσσε, θύγατερ Ἱερουσαλήμ· ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς σου ἔρχεταί σοι, δίκαιος καὶ σῴζων αὐτός, πραΰς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὑποζύγιον καὶ πῶλον νέον(:χαίρε λοιπόν πάρα πολύ, κόρη μου Σιών, διαλάλησε Ιερουσαλήμ, ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα δίκαιος, λυτρωτής και σωτήρας, πράος, καθισμένος επάνω σε ένα υποζύγιο, σε ένα νεαρό πουλάρι)» [Ζαχ. 9,9]. Εκδίωξε από τον ναό εκείνους που πωλούσαν περιστέρια καθώς και τους κολλυβιστές. Το έκανε αυτό από ζήλο προς τον ναό, και συγχρόνως για να δείξει ότι δεν είναι κάποιος αντίθετος του Θεού, αλλά και σύμφωνος προς τον Πατέρα. Γι’ αυτό και υπεράσπισε τον ναό από τις αγοραπωλησίες που γίνονταν εκεί. Ούτε αυτό αφέθηκε αδήλωτο, αλλά προλέγοντάς το και αυτό ο προφήτης Δαβίδ και προερμηνεύοντας τη διάθεση με την οποία θα το έκανε, λέγει: «ὅτι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με, καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσον ἐπ᾿ ἐμέ(:πάσχω από όλα αυτά διότι ο φλογερός ζήλος υπέρ του ναού σου ως πυρ με έχει καταφλέξει· οι αναίσχυντες ύβρεις, οι οποίες εκτοξεύονται εναντίον σου από τους ασεβείς ανθρώπους, πέφτουν όλες βαριές επάνω μου)» [Ψαλμ. 68,10]. Τι θα μπορούσε να υπάρξει πιο καθαρό από αυτό;
Επρόκειτο να παραδοθεί και την προδοσία να την κάνει εκείνος που καθόταν μαζί Του στο τραπέζι. Πρόσεχε πώς και αυτό το προείπε αυτός ο ίδιος προφήτης, λέγοντας: « καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου, ἐφ᾿ ὃν ἤλπισα, ὁ ἐσθίων ἄρτους μου, ἐμεγάλυνεν ἐπ᾿ ἐμὲ πτερνισμόν(:όχι μόνο οι εχθροί μου, αλλά και ο επιστήθιος φίλος μου, στον οποίο είχα στηρίξει τις ελπίδες μου, αυτόν τον οποίο είχα ομοτράπεζό μου και έτρωγε από τους άρτους μου, ύψωσε όσο του ήταν δυνατό υψηλότερα τη φτέρνα του και κατάφερε εναντίον μου λάκτισμα βίαιο και κτηνώδες)» [Ψαλμ. 40,10]. Πρόσεχε όμως και του ευαγγελιστού τη συμφωνία. Γιατί λέγει: «ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· ὁ ἐμβάψας μετ᾿ ἐμοῦ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα, οὗτός με παραδώσει(:ο Κύριος τους αποκρίθηκε: “Εκείνος που βούτηξε μαζί μου το χέρι στο ζωμό της πιατέλας, αυτός θα με παραδώσει να θανατωθώ”)»[Ματθ.26,23].

Επρόκειτο εκείνος που θα Τον παρέδιδε, όχι απλώς να Τον παραδώσει, αλλά να πωλήσει το τίμιο αίμα Του και να πάρει γι’ αυτήν την πράξη Του χρήματα[Ματθ.26,15 κ.ε.]. Ούτε αυτό το αποσιώπησε ο προφήτης, αλλά προλέγοντας και τις αδιάντροπες συμφωνίες και τις συνομιλίες που θα είχαν μεταξύ τους, έλεγε: «Ὁ Θεός, τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσῃς, ὅτι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ᾿ ἐμὲ ἠνοίχθη, ἐλάλησαν κατ᾿ ἐμοῦ γλώσσῃ δολίᾳ καὶ λόγοις μίσους ἐκύκλωσάν με καὶ ἐπολέμησάν με δωρεάν(: ω Θεέ μου, μη σιωπήσεις μπροστά στην προσευχή την οποία με δοξολογίες απευθύνω προς Εσένα· διότι στόμα αμαρτωλού και δολίου ανθρώπου ανοίχτηκε εναντίον μου. Άντρες ασεβείς και πονηροί στράφηκαν εναντίον μου με δόλια γλώσσα. Με περικύκλωσαν με λόγια μίσους και με πολεμούσαν χωρίς καμία αιτία και αφορμή)»[Ψαλμ.108,1-3].
Ο προδότης αυτός, μετανοώντας γι’ αυτό που έκανε,και τα αργύρια τα έρριψε και πήγε και απαγχονίσθηκε [Ματθ. 27,5: «καὶ ρίψας τὰ ἀργύρια ἐν τῷ ναῷ ἀνεχώρησε, καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο(:και αφού έριξε τα ασημένια νομίσματα στον περίβολο του ναού, έφυγε και πήγε και πνίγηκε με σκοινί)»], τερματίζοντας έτσι τη ζωή του και αφήνοντας χήρα τη γυναίκα του, ορφανά τα παιδιά του και έρημο το σπίτι του. Πρόσεχε πώς διεκτραγωδεί ο προφήτης και αυτή τη συμφορά, λέγοντας τα εξής: «Γενηθήτωσαν αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ὀλίγαι, καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος. γενηθήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ὀρφανοὶ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ χήρα· σαλευόμενοι μεταναστήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ἐπαιτησάτωσαν, ἐκβληθήτωσαν ἐκ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν(:οι μέρες της ζωής του ας γίνουν λίγες και το αξίωμά του ας το πάρει άλλος. Ορφανά και απροστάτευτα ας μείνουν τα παιδιά του, χήρα ας μείνει η γυναίκα του. Τα παιδιά του από τόπο σε τόπο μεταφερόμενα ας γίνουν επαίτες. Ας εκδιωχτούν από τα γκρεμισμένα σπίτια τους)» [Ψαλμ.108, 9-10].
Αλλά και μετά από εκείνον στη θέση του έγινε απόστολος ο Ματθίας [Πράξ. 1,26: «καὶ ἔδωκαν κλήρους αὐτῶν, καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Ματθίαν, καὶ συγκατεψηφίσθη μετὰ τῶν ἕνδεκα ἀποστόλων(:έριξαν τότε κλήρους με τα ονόματά τους, κι ο κλήρος έπεσε στο Ματθία. Και κατατάχθηκε αυτός μαζί με τους έντεκα αποστόλους)»]. Και αυτό πάλι ο ίδιος αυτός προφήτης το προλέγει, λέγοντας: «Γενηθήτωσαν αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ὀλίγαι, καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος (:οι μέρες της ζωής του ας γίνουν λίγες και το αξίωμά του ας το πάρει άλλος)» [Ψαλμ. 108,8].
Αφού προδόθηκε και συνελήφθηκε με τη θέλησή Του, συγκροτήθηκε δικαστήριο γεμάτο από πολλή παρανομία, από Ιουδαίους και εθνικούς. Πρόσεχε πώς και αυτό το προλέγει ο προφήτης, λέγοντας: «Ἱνατί ἐφρύαξαν ἔθνη, καὶ λαοὶ ἐμελέτησαν κενά;(:γιατί σαν αχαλίνωτα άγρια άλογα αναστατώθηκαν και αφηνίασαν τα ειδωλολατρικά έθνη και γιατί αυτοί οι λαοί μελέτησαν και κατάστρωσαν σχέδια μωρά, αμαρτωλά και απραγματοποίητα;)» [Ψαλμ. 2,1].
Και δεν προείπαν αυτά μόνο, αλλά και τη σιωπή που έδειξε, όταν εκστομίζονταν κατηγορίες εναντίον Του και Αυτός στεκόταν ανάμεσά τους άφωνος, και αυτήν για να δηλώσει ο Ησαΐας, είπε: «καὶ αὐτὸς διὰ τὸ κεκακῶσθαι οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ· ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος, οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα(: και aυτός, παρά τις κακώσεις που υπέστη, δεν άνοιξε το στόμα του· σαν άφωνο πρόβατο οδηγήθηκε προς σφαγή. Ως αμνός άφωνος ενώπιον εκείνου, ο οποίος τον κουρεύει, έτσι πορεύεται χωρίς να ανοίγει το στόμα του)»[Ησ. 53,7].
Έπειτα, για να δείξει το διεφθαρμένο της αποφάσεως, πρόσθεσε: «ἐν τῇ ταπεινώσει ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη(:μέσα στην όλη ταπείνωση και τον εξευτελισμό στον οποίο βυθίστηκε, παραγνωρίστηκε και καταπατήθηκε το δίκαιό του κατά τη διάρκεια της δίκης του)»[Ησ.53,8], δηλαδή κανένας δεν Τον δίκασε δίκαια. Στη συνέχεια λέγει και την αιτία της σφαγής Του. Επειδή δηλαδή δεν τα πάθαινε εκείνα που πάθαινε για αμαρτήματά Του, καθόσον ήταν άμεμπτος και αδιάβλητος, αλλά παραδινόταν για τα κακά των ανθρώπων, πρόσεχε πώς τα υπαινίχθηκε και τα δύο αυτά, λέγοντας: «καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ὅτι ἀνομίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ(:εγώ λοιπόν ως εκδίκηση για τον άδικο θάνατο και την ταφή του,θα τιμωρήσω και θα παραδώσω σε θάνατο τους κακούς ανθρώπους και για τον θάνατό του θα παραδώσω τους πονηρούς πλουσίους και άρχοντες· διότι δεν διέπραξε καμία παρανομία, ούτε βρέθηκε δόλος και ψεύδος στο στόμα του)»[Ησ.53,9]. Με αυτό δηλαδή έδειξε για ποιο λόγο θανατώθηκε. Έπειτα προσθέτει και άλλη αιτία: «ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ, ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον(:διότι αφαιρέθηκε βίαια και άδικα από τη γη η ζωή του· αλλά οδηγήθηκε στον θάνατο εξαιτίας των αμαρτιών του λαού μου)» [Ησ.53,8]. Και όχι μόνο λέγει την αιτία της σφαγής Του, αλλά θέλοντας να δείξει και ποιο υπήρξε το κέρδος από τον σταυρό και από τη σφαγή εκείνη, πρόσεχε πώς το προλέγει και αυτό, λέγοντας: «πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθημεν, ἄνθρωπος τῇ ὁδῷ αὐτοῦ ἐπλανήθη· καὶ Κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν(:όλοι σαν πρόβατα είχαμε πλανηθεί. Κάθε άνθρωπος στον δρόμο και τον τρόπο της ζωής του πλανήθηκε. Για τις δικές μας αμαρτίες ο Κύριος παρέδωσε αυτόν σε παθήματα και θάνατο)» [ Ησ.53,6].
Έπειτα, επειδή επρόκειτο οι Ιουδαίοι και να τιμωρηθούν για τα τολμήματά τους αυτά, και αυτό το προλέγει ο ίδιος αυτός προφήτης με αυτά που λέγει: «Ἱνατί ἐφρύαξαν ἔθνη, καὶ λαοὶ ἐμελέτησαν κενά; Παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ.Διαῤῥήξωμεν τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν καὶ ἀποῤῥίψωμεν ἀφ᾿ ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν. Ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτούς, καὶ ὁ Κύριος ἐκμυκτηριεῖ αὐτούς. Τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξει αὐτούς(:Γιατί αφήνιασαν και αναστατώθηκαν σαν αχαλίνωτα και ατίθασα άλογα οι ειδωλολάτρες; Τι παράπονο έχουν και ποια ωφέλεια περιμένουν; Και γιατί οι λαοί αυτοί έκαναν ανόητα σχέδια; Παρατάχθηκαν απειλητικά οι βασιλείς της γης και οι άρχοντες με κοινή συμφωνία συναθροίσθηκαν στον ίδιο τόπο εναντίον του Θεού, που είναι ο κυρίαρχος των πάντων, και εναντίον του Μεσσία, τον οποίο ο ίδιος ο Θεός έχρισε προφήτη, αρχιερέα και βασιλιά. Αυτό ήταν το επαναστατικό τους σύνθημα: “Ας σπάσουμε τα δεσμά της υποτέλειάς μας στον κυρίαρχο Θεό και στον Μεσσία Του και ας αποτινάξουμε από πάνω μας τον ζυγό και των δύο. Ας καταλύσουμε την κυριαρχία τους και ας εκμηδενίσουμε το κράτος τους”. Αλλά ο Θεός που κατοικεί στους ουρανούς θα γελάσει περιφρονητικά μαζί τους και ο Κύριος θα τους περιπαίξει και θα τους χλευάσει. Κι αμέσως τότε θα μιλήσει σε αυτούς με αγανάκτηση και θα τους συνταράξει με την τρομερή έκρηξη του θυμού Του)» [Ψαλμ.2,1-5].
Και ο Δαβίδ πάλι αφού είπε ότι σκέφτηκαν: «ας σπάσουμε και ας πετάξουμε από πάνω μας τον ζυγό αυτού», πρόσθεσε: «αυτός που κατοικεί στους ουρανούς θα γελάσει σε βάρος τους. Τότε θα μιλήσει οργισμένος προς αυτούς και θα τους συνταράξει με τον θυμό Του» [βλ. παραπάνω], εννοώντας τη διασπορά τους σε όλα τα μέρη της γης. Αυτό ακριβώς δηλώνοντας και ο Χριστός στα ευαγγέλια, λέγει: «Πλὴν τοὺς ἐχθρούς μου ἐκείνους, τοὺς μὴ θελήσαντάς με βασιλεῦσαι ἐπ᾿ αὐτούς, ἀγάγετε ὧδε καὶ κατασφάξατε αὐτοὺς ἔμπροσθέν μου(:αλλά και τους εχθρούς μου εκείνους που δεν με θέλησαν για βασιλιά τους, φέρτε τους εδώ και κατασφάξτε τους μπροστά μου. Ρίξτε τους στον αιώνιο θάνατο, του οποίου προάγγελμα και προεικόνιση υπήρξε η πανωλεθρία της Ιερουσαλήμ και των Ιουδαίων την εποχή του Τίτου)» [Λουκά 19,27].
Έπειτα, αφού οι προφήτες προείπαν τον θάνατό Του, δεν αποσιώπησαν και τον τρόπο του θανάτου Του, αλλά και αυτόν τον προείπε ο Δαβίδ λέγοντας τα εξής: «ὅτι ἐκύκλωσάν με κύνες πολλοί, συναγωγὴ πονηρευομένων περιέσχον με, ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας. ἐξηρίθμησαν πάντα τὰ ὀστᾶ μου, αὐτοὶ δὲ κατενόησαν καὶ ἐπεῖδόν με(:διότι ιδού, οι εχθροί μου σαν αγέλη άγριων σκυλιών με έχουν περικυκλώσει. Ο συρφετός αυτός των κακούργων ανθρώπων σαν με φοβερά καρφιά έχουν διατρυπήσει τα χέρια και τα πόδια μου. Από την εξάντλησή και την αδυναμία, στην οποία έχω καταντήσει, μπορούν όλοι να διακρίνουν και να μετρούν τα οστά του σώματός μου. Οι εχθροί μου με χαιρεκακία πολλή παρατήρησαν προσεκτικά και περιπαιχτικά τον πόνο μου και τον σπαραγμό μου)» [Ψαλμ.21,17-18]. Δεν αποσιώπησε ούτε και την παρανομία που διέπραξαν μετά τον σταυρό, λέγοντας πάλι: «Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον(:μοιράστηκαν μεταξύ τους τα ενδύματά μου και για το ακριβότερο ένδυμά μου-τον άρραφο χιτώνα- έβαλαν κλήρο, ποιος θα το πάρει)» [Ψαλμ.21,19].
Έπειτα και το ότι επρόκειτο να ταφεί και αυτό το προείπε, λέγοντας: «ἔθεντό με ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ, ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου(:με βύθισαν στον βαθύτατο λάκκο του θανάτου, στις σκοτεινές περιοχές του άδη, όπου βασιλεύει η σκιά του θανάτου)» [Ψαλμ.87,7]. Και το ότι επρόκειτο να αναστηθεί, πρόσεχε πως και αυτό το προείπε, λέγοντας: «ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδην, οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν(:διότι Εσύ ο Θεός μου δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη, ώστε να φυλακιστεί για πάντα σε αυτόν, ούτε θα επιτρέψεις, εγώ ο αφοσιωμένος σε Εσένα να δοκιμάσω τη φθορά και αποσύνθεση του τάφου. Θα με αναστήσεις)» [Ψαλμ.15,10].
Το ίδιο πάλι προλέγει, κατά τρόπο διαφορετικό, και ο Ησαΐας λέγοντας: «Καὶ Κύριος βούλεται καθαρίσαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς πληγῆς. Ἐὰν δῶτε περὶ ἁμαρτίας, ἡ ψυχὴ ὑμῶν ὄψεται σπέρμα μακρόβιον· καὶ βούλεται Κύριος ἀφελεῖν ἀπὸ τοῦ πόνου τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, δεῖξαι αὐτῷ φῶς καὶ πλάσαι τῇ συνέσει, δικαιῶσαι δίκαιον εὖ δουλεύοντα πολλοῖς, καὶ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν αὐτὸς ἀνοίσει(:και ο Κύριος θέλει να Τον αποδείξει καθαρό και να τον απαλλάξει από την πληγή που επιφέρθηκε σε Αυτόν εξαιτίας της ενοχής των άλλων. Εάν προσφέρετε Αυτόν εξιλαστήριο θυσία για τις αμαρτίες σας, η ψυχή σας θα δει τη μακρόβιο και ατελεύτητη γενεά Του· και ο Κύριος θέλει να αφαιρέσει τον πόνο της ψυχής Του, δείχνοντας σε Αυτόν φως και αναπλαστική δύναμη συνέσεως· θέλει να αποδείξει αθώο τον δίκαιο, που διακονεί καλώς πολλούς, και αυτών τις αμαρτίες Αυτός θα βαστάσει)» [Ησ.53,10-11].
Το ότι ο θάνατός Του παρέσχε άφεση των ανθρωπίνων αμαρτιών και αυτό το προείπε, λέγοντας: «Διὰ τοῦτο αὐτὸς κληρονομήσει πολλοὺς καὶ τῶν ἰσχυρῶν μεριεῖ σκῦλα, ἀνθ᾿ ὧν παρεδόθη εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη· καὶ αὐτὸς ἁμαρτίας πολλῶν ἀνήνεγκε καὶ διὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν παρεδόθη(: για τον λόγο αυτόν Αυτός θα λάβει ως πνευματική κληρονομία Του πολλούς και από τους ισχυρούς θα λάβει λάφυρα, διότι παραδόθηκε εκουσίως σε θάνατο η ζωή Του και λογαριάστηκε μεταξύ των παρανόμων ανθρώπων και Αυτός τις αμαρτίες πολλών ανέβασε επί του Σταυρού, όταν γι’ αυτές θυσιάστηκε, και για τις αμαρτίες τους παραδόθηκε σε θάνατο)» [Ησ.53,12].
Επίσης και το ότι απάλλαξε τους ανθρώπους από τους δαίμονες και αυτό το είπε: «καὶ τῶν ἰσχυρῶν μεριεῖ σκῦλα(:και από τους ισχυρούς θα πάρει και θα διαμοιράσει λάφυρα)»[Ησ.53,12]. Το ότι αυτό το κατόρθωσε με τον θάνατό Του, ούτε αυτό το αποσιώπησε, αλλά λέγει: «ἀνθ᾿ ὧν παρεδόθη εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ(:γιατί εκουσίως παραδόθηκε στον λυτρωτικό για μας θάνατο η ζωή Του)» [Ησ. 53,12]]. Επίσης και το ότι επρόκειτο να κυριαρχήσει του κόσμου, και αυτό το δήλωσε με αυτά που είπε: «Διὰ τοῦτο αὐτὸς κληρονομήσει πολλοὺς(:για τον λόγο αυτόν Αυτός θα πάρει ως δική Του πνευματική κληρονομιά πολλούς)» [επίσης βλ. παραπάνω, Ησ. 53,12].
Έπειτα, επειδή με την κατάβασή Του στον άδη διετάραξε τα πάντα, τα γέμισε με θόρυβο και ταραχή και κατέστρεψε την ακρόπολή του, ούτε και αυτό το αποσιωπούν, αλλά άλλοτε ο Δαβιδ κραυγάζει και λέγει: «ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης(:και τώρα που πρόκειται η κιβωτός του Θεού να εισαχθεί στον ναό, ανοίξτε τις πύλες, άρχοντες, που τις κρατάτε από μέσα κλεισμένες. Και εσείς πύλες, που δεν πρόκειται να καταλυθείτε ποτέ, πλατυνθείτε και γίνετε υψηλότερες από ό,τι είστε, για να εισέλθει ο βασιλέας της δόξης)» [Ψαλμ.23,7]· άλλοτε πάλι ο Ησαΐας κάπως διαφορετικά: «Ἐγὼ ἔμπροσθέν σου πορεύσομαι καὶ ὄρη ὁμαλιῶ, θύρας χαλκᾶς συντρίψω καὶ μοχλοὺς σιδηροῦς συγκλάσω(:εγώ θα πορευθώ μπροστά από εσένα, και εμπόδια σαν βουνά επεγειρόμενα θα τα εξομαλύνω,ώστε να προελαύνεις ελεύθερα, και θύρες χάλκινες θα συντρίψω και μοχλούς σιδερένιους θα σπάσω, ώστε ελεύθερα να μπεις στις πόλεις διαμέσου των τειχών τους)» [Ησ. 45, 2], ονομάζοντας έτσι τον άδη. Γιατί αν και ήταν άδης, όμως κρατούσε στην εξουσία του ψυχές άγιες και σκεύη τίμια, τον Αβραάμ, τον Ισαάκ και τον Ιακώβ. Γι’ αυτό τους ονόμασε θησαυρούς, αλλά σκοτεινούς, επειδή δεν είχε λάμψει ακόμη εκεί ο ήλιος της δικαιοσύνης, ούτε είχε κηρύξει τους λόγους της αναστάσεως. Το ότι μετά την ανάστασή Του δεν επρόκειτο να καθίσει ούτε με τους αγγέλους ούτε με τους αρχαγγέλους ούτε και με κάποια άλλη ουράνια δύναμη, αλλά θα καθόταν επάνω σε θρόνο βασιλικό, άκουσε τι λέγει πάλι ο Δαβίδ: «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου(:είπε ο Κύριος και Θεός στον Κύριό μου Μεσσία: “Κάθισε στα δεξιά μου δοξαζόμενος και απολαμβάνοντας ίση τιμή με Εμένα, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου σαν άλλο στήριγμα, που θα πατούν επάνω οι πόδες Σου”)» [Ψαλμ.109, 1].
Στη συνέχεια επρόκειτο να στείλει αποστόλους· και αυτό το προείπε ο Ησαΐας, λέγοντας: «ὡς ὥρα ἐπὶ τῶν ὀρέων, ὡς πόδες εὐαγγελιζομένου ἀκοὴν εἰρήνης, ὡς εὐαγγελιζόμενος ἀγαθά, ὅτι ἀκουστὴν ποιήσω τὴν σωτηρίαν σου λέγων Σιών· βασιλεύσει σου ὁ Θεός(:η σωτηρία θα είναι φανερή και ευχάριστη όπως το έαρ επί των ορέων, όπως τα πόδια εκείνου ο οποίος σπεύδει να αναγγείλει το χαρμόσυνο μήνυμα της ειρήνης, όπως αυτός που αναγγέλλει χαροποιά και αγαθά πράγματα· διότι θα καταστήσω ξακουστή και σε όλους γνωστή τη χαρμόσυνη αγγελία της σωτηρίας σου, λέγοντας προς εσένα, Σιών: “Θα βασιλεύσει οριστικώς πλέον ο Θεός σου”)» [Ησ. 52,7]. Και πρόσεχε ποιο μέρος του σώματος επαινεί· επαινεί τα πόδια, που τους μεταφέρουν παντού.
Έπειτα, φανερώνοντας ο Δαβίδ και τον τρόπο της επικράτησης των μαθητών, λέγει: «Κύριος δώσει ρῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ(: ο Κύριος δίνει εξουσιαστικό λόγο και παράγγελμα σε εκείνους οι οποίοι με δύναμη και φωνή κραταιά διακηρύττουν το χαρμόσυνο άγγελμα της νίκης)» [Ψαλμ.67,12]. Γιατί δεν επικράτησαν με τα όπλα, ούτε δαπανώντας χρήματα, ούτε με τη σωματική δύναμη, ούτε με τα πλήθη των στρατευμάτων ή με κάτι άλλο παρόμοιο, αλλά με τον απλό λόγο, με τον λόγο που περιείχε μεγάλη δύναμη, την οποία μαρτυρούσαν τα θαύματα που επιτελούσαν. Γιατί επικράτησαν σε όλη την οικουμένη κηρύσσοντας τον Εσταυρωμένο και επιτελώντας θαύματα. Γι’ αυτό λέγει: «Κύριος δώσει ρῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ(: ο Κύριος δίνει και θα δίνει πάντοτε λόγο και εντολή αυθεντίας και κύρους σε εκείνους οι οποίοι με ευγλωττία και δυνατή φωνή θα ευαγγελίζονται το άγγελμα της νίκης)»[βλ. παραπάνω, Ψαλμ.67,12], εννοώντας ως «δύναμιν» τα θαύματα. Πραγματικά δύναμη απερίγραπτη ήταν ο ψαράς και ο τελώνης και ο σκηνοποιός με ένα απλό πρόσταγμα να ανασταίνουν νεκρούς, να εκδιώκουν δαίμονες, να απομακρύνουν τον θάνατο, να αποστομώνουν τους φιλοσόφους, να κλείνουν τα στόματα των ρητόρων, να καταβάλλουν βασιλείς και άρχοντες, και να εξουσιάζουν βαρβάρους και Έλληνες και κάθε άλλο έθνος. Και σωστά μίλησε έτσι. Γιατί όλα αυτά τα κατόρθωναν με εκείνον τον λόγο, και με τη μεγάλη εκείνη δύναμη επανέφεραν στη ζωή νεκρούς, κατέστησαν αμαρτωλούς δε δικαίους, χάρισαν σε τυφλούς την όραση, και απάλλαξαν το σώμα από τις ασθένειες και την ψυχή από την κακία.
Από πού όμως δόθηκε σε αυτούς η δύναμη αυτή; Το ότι δόθηκε από το Άγιο Πνεύμα, και αυτό αποδεικνύεται από αυτό· γιατί λέγει: «καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος Ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι(:Όλοι τους τότε πλημμύρισαν εσωτερικά με Πνεύμα Άγιο, και άρχισαν να μιλούν ξένες γλώσσες, όπως το Πνεύμα τους ενέπνεε και τους έδινε την ικανότητα να μιλούν και να λένε θεϊκά και ουράνια λόγια και διδασκαλίες υψηλές και θεόπνευστες)» [Πράξ. 2,4]. Και προφήτευαν εξίσου άντρες και γυναίκες. Γλώσσες υπό μορφή πυρός κάθισαν επάνω στον καθένα από αυτούς [Πράξ.2,3 κ.ε.].
Και αυτό ο Ιωήλ το είπε από πριν, λέγοντας τα εξής: «Καὶ ἔσται μετὰ ταῦτα καὶ ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑμῶν ἐνύπνια ἐνυπνιασθήσονται, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται· Καὶ ἐπὶ τοὺς δούλους μου καὶ ἐπὶ τὰς δούλας μου ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου. Καὶ δώσω τέρατα ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, αἷμα καὶ πῦρ καὶ ἀτμίδα καπνοῦ. Ὁ ἥλιος μεταστραφήσεται εἰς σκότος καὶ ἡ σελήνη εἰς αἷμα πρὶν ἐλθεῖν τὴν ἡμέραν Κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ(: και θα συμβούν μετά από αυτά τα εξής: Θα εκχύσω πλούσια από το Πνεύμα μου χαρίσματα σε κάθε άνθρωπο και θα προφητεύουν οι υιοί σας και οι θυγατέρες σας και οι γεροντότεροί σας θα δουν και θα λάβουν αποκαλύψεις διαμέσου ονείρων, και οι νεότεροί σας κατά την ηλικία θα δουν σε πλήρη εγρήγορση αποκαλυπτικά οράματα. Και σους αφανείς και κατά κόσμον περιφρονημένους δούλους μου και στις δούλες μου κατά τις ημέρες εκείνες θα χύσω άφθονα τα χαρίσματα από το Πνεύμα μου. Και θα παραχωρήσω να γίνουν τρομερά σημεία στον ουρανό και στη γη, αιματοχυσίες και πυρκαγιές και σύννεφο καπνού που θα ανεβαίνει από τις καιόμενες πόλεις και τα διαλυόμενα στοιχεία του σύμπαντος. Ο ήλιος θα μεταστραφεί σε σκοτάδι και η σελήνη θα πάρει το χρώμα του αίματος, προτού θα έλθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και περίβλεπτη, κατά την οποία ο Κύριος θα έλθει ένδοξα για να κρίνει τον κόσμο)» [Ιωήλ, 3,1-4], ονομάζοντας «ἡμέραν Κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ» την ημέρα της επιφοιτήσεως του Αγίου Πνεύματος, καθώς και εκείνην της συντέλειας που πρόκειται να έλθει. Ο ίδιος αυτός προφήτης, προλέγοντας και τη δια της πίστεως σωτηρία(γιατί ούτε και αυτό αποσιωπήθηκε), λέγει: «Καὶ ἔσται, πᾶς, ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου, σωθήσεται(:και θα συμβεί ώστε καθένας, που θα επικαλεστεί με ζωντανή πίστη το όνομα του Κυρίου, θα σωθεί)» [Ιωήλ, 3,5].
[Συνεχίζεται]
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Λόγοι δογματικοί, Κατά εθνικών και Ιουδαίων,πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1988, τόμος 34, σελίδες 29-37.
· Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 3, Κατά Ιουδαίων και εθνικών περί της θεότητος του Χριστού, σελ. 22-26.
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.
· http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm