Ο λαμπρός ναός της Αγίας Παρασκευήςστην Ιεροπηγή (19ος αιών).

Η αγία Παρασκευή, σύμφωνα με το Συναξάρι της, γεννήθηκε το 117 μ. Χ. στη Ρώμη από Έλληνες γονείς. Όταν έγινε 20 ετών αναχώρησε από την πατρίδα της, ήλθε στη Μακεδονία, κήρυξε τον Χριστιανισμό, ασκήτεψε σε διάφορα μέρη, θαυματούργησε και μαρτύρησε για την πίστη της σε κάποια άγνωστή μας μικρή πόλη, που ήταν κοντά στη Θεσσαλονίκη. 
  Ορισμένοι ερευνητές υποθέτουν, ότι η εν λόγω πόλη του μαρτυρίου της αγίας Παρασκευής βρισκόταν στην περιοχή της Καστοριάς. Την άποψή τους αυτήν τη στηρίζουν στο γεγονός, ότι οι κάτοικοι της Ορεστίδας τιμούν ιδιαίτερα, απ’ τα παλαιά χρόνια, την αγία Παρασκευή, κι έχουν πολλούς ιερούς ναούς αφιερωμένους στο σεπτό όνομά της.

Ο αρχαιότερος και σημαντικότερος απ’ τους αναφερόμενους ναούς της αγίας Παρασκευής βρίσκεται στο χωριό Ιεροπηγή Καστοριάς.Η Ιεροπηγή, είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1060 μ. στις νότιες καταπτώσεις του Τρικλαρίου όρους (παλ. Μάλι -Μάδι), σε απόσταση 25 χλμ. από τη πόλη της Καστοριάς και μόλις 4 χλμ. από τα Ελληνοαλβανικά σύνορα.
Το σημερινό χωριό χτίστηκε στα ερείπια του παλιού οικισμού “Κοστενέτσι”. Το “Κοστενέτσι” μετονομάστηκε το 1930 σε Ιεροπηγή, εξαιτίας της πηγής που υπάρχει στο ιερό του ναού της Αγίας Παρασκευής. 

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής χτίστηκε το 1867, όπου σύμφωνα με την παράδοση στο σημείο εκείνο είχε βρεθεί από ένα βοσκό η εικόνα της Αγίας Παρασκευής. Ο ναός αποτελεί μοναδικό έργο πετρόκτιστης Βασιλικής Μακεδονικής αρχιτεκτονικής.
Ο βοσκός ευρίσκει την εικόνα της αγίας Παρασκευής στην Ιεροπηγή.

Η θαυματουργή εικόνα της αγίας Παρασκευής που βρήκε ο βοσκός


Κάτω απ’ το δάπεδο αυτού του ναού υπάρχει το κελί, όπου, κατά την παράδοση, ασκήτεψε για ένα διάστημα η εν λόγω Αγία. Υπάρχει επίσης η αγιασματική πηγή, στην οποία βρέθηκε πριν πολλά χρόνια η θαυματουργή εικόνα της, που φυλάσσεται σήμερα εντός του υπόψη ναού.
Το 1776 από το Κοστενέτσι πέρασε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, απόδειξη το ενυπόγραφο ασημένιο μυροδοχείο στο Ναό της Αγίας Παρασκευής και ο βράχος από όπου ο Άγιος έκανε το κήρυγμά του.

πηγή

http://proskynitis.blogspot.gr/2014/07/blog-post_67.html